2-3-2-12-1- جامعه شبکه ای مانوئل کاستلز74
2-4- چارچوب نظری 76
2-5- مدل تحقیق 77
فصل سوم 78
3-1- روش پژوهش 79
3- 2- جامعه آماری79
3-3- واحد مشاهده و سطح تحلیل79
3-4- حجم نمونه79
3-5- شیوه نمونه‌گیری 79
3-6- ابزار گرد آوری 80
3-7- روش های تجزیه و تحلیل داده ها80
3-8 – اعتبارو روایی ابزار گردآوری81
3-9- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش82
فصل چهارم 86
4-1- مقدمه87
4-2- یافته های توصیفی87
4-3-یافته های استنباطی 100
4-4- آزمون فرضیه 104
4-4-1- یافته های تبیینی 105
4-4-2- همبستگی پیرسون بین میزان انزوای اجتماعی و متغیرهای مستقل105
4-4-3- رگرسیون چند متغیری به روشStepwise 106
4-4-4- تحلیل رگرسیون 106
4-4-5-تحلیل مسیر 108
4-4-7-جمع بندی نتایج فصل چهارم 115
فصل پنجم 117
5-1- مقدمه 118
5-2- بحث و نتیجه گیری 119
5-4- پیشنهادات124
فهرست جداول
جدول 2-1- خلاصه ای از نتایج تحقیق 33
جدول 3-1- ضریب آلفا 81
جدول 3-2- جدول تعریف عملیاتی متغیر انزوای اجتماعی 85
جدول4-1- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب سن 87
جدول4-2- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب تاهل 88
جدول4-3- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب جنس 89
جدول4-4- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر استفاده از اینترنت90
جدول4-5- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر میزان دسترسی به اینترنت 91
جدول4-6- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب نوع استفاده92
جدول4-7- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب رضایت93
جدول4-8- توزیع فراوانی ودرصدی پاسخگویان بر حسب اعتیاد به اینترنت94
جدول4-9- توزیع فراوانی و آماره های توصیفی انزوای اجتماعی و ابعاد آن 95
جدول4-10- بررسی نرمال بودن متغیر انزوای اجتماعی 97
جدول4-11- آزمون سیمون- کولموگوف 98
جدول4-12- توافقی میزان دسترسی و انزوای اجتماعی 100
جدول4-13- آزمون همبستگی کندال میزان دسترسی و انزوای اجتماعی 100
جدول4-14- توافقی میزان تماشای اعتیاد به اینترنت و انزوای اجتماعی 101
جدول4-15- آزمون همبستگی کندال اعتیاد به اینترنت و انزوای اجتماعی 102
جدول4-16- توافقی میزان رضایت از اینترنت و انزوای اجتماعی 103
جدول4-17- آزمون همبستگی کندال میزان رضایت و انزوای اجتماعی 103
جدول4-18- آزمون پیرسون بین میزان انزوای اجتماعی ومتغیرهای مستقل 105
جدول4-19- مدل رگرسیون پیش بینی شده 107
جدول4-20- نتایج آزمون ANOVA 107
جدول4-21- ضرایب رگرسیونی مربوط به مدل های پیش بینی شده 107
جدول4-22- تحلیل مسیر مرحله اول 109
جدول4-23- تحلیل مسیر مرحله دوم 110
جدول4-24- تحلیل مسیر مرحله سوم 111
جدول4-25-تحلیل مسیر مرحله چهارم112
جدول4-26- محاسبه ضریب تأثیر میزان دسترسی به اینترنت بر انزوای اجتماعی 112
جدول4-27- محاسبه ضریب تأثیر میزان استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی 113
جدول4-28- محاسبه ضریب تأثیر رضایت بر انزوای اجتماعی 113
جدول4-29- محاسبه ضریب تأثیر نوع استفاده بر انزوای اجتماعی 113

جدول4-30 محاسبه ضریب تأثیر اعتیاد به اینترنت بر انزوای اجتماعی 114
جدول4-31 – توزیع فراوانی درصد پاسخگویان به تفکیک هر یک از متغیرها115
فهرست نمودار
نمودار4-1- توزیع پاسخگویان بر حسب سن 87
نمودار4-2- توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت تاهل 89
نمودار4-3- توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت جنس90
نمودار4-4- توزیع پاسخگویان بر حسب ساعت استفاده از اینترنت91
نمودار4-5- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان دسترسی به اینترنت92
نمودار4-6- توزیع پاسخگویان بر حسب رضایت 93
نمودار4-7- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان اعتیاد به اینترنت94
نمودار4-8- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان انزوای اجتماعی 96
نمودار4-9- نمودارQ-Q 98
نمودار4-10- نمودار Box plot 99
نمودار4-11- نمودار هیستو گرام 99
نمودار4-12- توافق بین میزان دسترسی به اینترنت و انزوای اجتماعی 101
نمودار4-13- توافق بین میزان اعتیاد به اینترنت و انزوای اجتماعی 102
نمودار4-14- توافق بین میزان رضایت و انزوای اجتماعی 104
نمودار4-15- تحلیل مسیر مرحله اول 109
نمودار4-16- تحلیل مسیر مرحله دوم 110
نمودار4-17- تحلیل مسیر مرحله سوم 111
نمودار4-18- تحلیل مسیر مرحله چهارم 112
نمودار4-19 مدل علی 114
چکیده
استفاده از اینترنت در بین نسل جدید جامعه در حال گسترش است و بخش مهمی از زندگی افراد را تشکیل می دهد. امروزه برای خرید،جمع آوری اطلاعات،گفتگو با سایر کاربران و بسیاری از فعالیت دیگر از اینترنت استفاده می شود.آنگونکه هیچ بعدی از ابعاد زندگی افراد از این سیطره بی نصیب نمی ماند.استفاده بیش از حد از اینترنت، انسان ها را از باور و ارتباطات اجتماعی واقعی دور می کند و با حذف تعاملات اجتماعی و تسلط بر زندگی افراد می تواند موجب احساس تنهایی و انزوا اجتماعی گردد.
این تحقیق درصدد شناسایی رابطه بین استفاده از اینترنت و انزوای اجتماعی کاربران است. این پژوهش ضمن مروری که بر فضای مفهومی موضوع دارد، از رویکردی تلفیقی که بر گرفته از تئوری های استفاده وخشنودی، استفاده و رضایتمندی و نظریه حمایت اجتماعی ولمن و مک کوئیل می باشد،برای تبیین پدیده مذکور بهره گرفته است و با عنایت به فرضیاتی که از این تئوری ها با توجه به ویژگی های جامعه آماری مورد مطالعه اخذ کرده است به شناسایی رابطه استفاده از اینترنت و انزوای کاربران پرداخته است با کاربرد روش پیمایشی و با استفاده از فن پرسشنامه بر روی 400 نفردانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز و از طریق نمونه گیری طبقه ای نا متناسب با سطح خطای 05/0 درصد انتخاب، اطلاعات و داده های مورد نیاز جمع آوری گردید. اطلاعات بدست آمده با استفاده از آماری استنباطی و آزمون های (رگرسیون خطی، ضریب پیرسون، …) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از ترکیب گویه ها در خصوص انزوای اجتماعی در بین پاسخگویان حاکی از آن است که ؛ انزوای اجتماعی 5/22 درصد از کاربران درسطح پایین،5/61 درصد متوسط و16 درصد درسطح بالایی قرار دارد.
به طور کلی میزان انزوای اجتماعی دانشجویان درحد متوسط می‌باشد.مطابق یافته‌های تبینی بین متغیرهای میزان استفاده از اینترنت (48/?r = )،نوع استفاده از اینترنت (46/?r = )، میزان رضایت از اینترنت (42/?r = )، اعتیاد به اینترنت یا استفاده افراطی (43/?r = )، میزان دسترسی به اینترنت (66/0=r) و انزوای اجتماعی ارتباط معنی دار و مثبتی وجود دارد بر اساس ضرایب بتا 50/0 B = متغیر میزان دسترسی به اینترنت نزدیک به نیمی(50درصد) از تغییرات و نوسانات گرایش به انزوای اجتماعی را تبیین می کند.همچنین یافته های این تحقیق نشان داد که بیشتر میزان کاربری اینترنت در خصوص چت، ایمیل و جستجو در سایت ها ی علمی وتحقیق به خود اختصاص داده است. میزان استفاده از اینترنت به نوبه خود منجر به انزوای اجتماعی نمی شود بلکه استفاده افراطی از اینترنت منجر به اعتیاد و تنهایی می گردد.
واژه‌های کلیدی : انزوای اجتماعی،اینترنت،اعتیادبه اینترنت،رضایت،دسترسی
فصل اول
– مقدمه
– بیان مساله
– اهمیت و ضرورت

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– اهداف تحقیق
– سوالات تحقیق
– فرضیات تحقیق
– تعریف مفاهیم
1-1- مقدمه
رشد تکنولوژی1 های جدید اطلاعاتی و ارتباطی و به خصوص اینترنت، فردی شدن شیوه های زندگی جوانان را دامن زده و مرزهای تازه ای را در شکل گیری ارزش ها و هویت2 یابی، به ویژه ارزش های مربوط به آشنایی و دوست یابی، پیش روی جوانان ایرانی قرار داده است.امروزه پدیده اینترنت با حرکتی شتاب زده به میان جوانان و نوجوانان ما راه یافته است.این پدیده که ابتدا به شکل گپ زنی و گفتگوی فرهنگی با خارجی ها آغاز شد با تکثیر سریع سایت های ایرانی به مراودات و مکالمات دوستانه تغییر شکل یافته و یک نوع جانشین برای تلفن و با امکان گفتگو با چند نفر در آن واحد در آمده است( ذکائی، 13:1383).
در دنیای امروزی اینترنت، بخش قابل توجهی از زندگی انسانها را فرا گرفته است.همزمان با ورود و دسترسی3 به ابزار های جدید ارتباطی و تفریحی علی الخصوص اینترنت و استفاده گسترده افراد از اینترنت و افزایش روابط این افراد در جهان مجازی،از دامنه روابط آنان در جهان واقعی کاسته می‌شود.کاستی روابط اجتماعی فرد درسطح کمی و کیفی و عدم روابط نزدیک با دیگران منجرپیامدهای نامطلوبی از قبیل احساس تنهایی و انزوا و ناخوشایندی گردیده است.
با گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات4 در جهان و ورود سریع آن به زندگی روزمره، مسائل و ضرورت های تازه ای نیز به وجود آمده است.امروزه انسان مدرن کسی است که به اطلاعات دسترسی داشته باشد و دسترسی به اطلاعات نه یک ضرورت که یک قدرت5 محسوب می شود.در این میان شهرها به عنوان مراکز قدرت انسان و تمدن های بشری بیش از پیش اهمیت یافته اند.دسترسی آسان به شبکه ی جهانی اینترنت و گسترش ارتباطات الکترونیکی بین افراد و سازمان های مختلف از طریق دنیای مجازی، بستری مناسب برای رسیدن به این هدف را فراهم کرده است (میرزایی سروکلایی،20:1388).اینترنت از جزامله مظاهر مدرن عرصه تکنولوژی است که تحول رسانه های جدید را به ارمغان آورده است اینترنت به عنوان یک پدیده جهان شمول امکان و فرصتی را برای کاربران فراهم می کند که بتوانند تمام اطلاعات و خدمات مورد نیاز خود را هر زمان و هر کجا و به هر میزان که بخواهند دریافت کنند.بنابراین، در جهان امروز فرهنگ6 تاثیرگذار در جامعه است.مرکز ثقل این تاثیر روی نسل در حال رشد ؛ یعنی، نوجوانان و جوانان است.به عبارت دیگر، بخش قابل توجهی از زندگی جوانان امروز را ارتباطات با اینترنت تشکیل می دهد این ارتباط می تواند به رشد مهارت7 های مختلف یادگیری منجر شود؛ مهارت هایی که جوانان را با نظام نوین جهانی و ضرورت جهانی شدن آشنا و سازگار می کند( عاملی، 13:1384).اینترنت به واسطه ی تعامل اجتماعی حاکم بر آن قادر به ایجاد شرایطی است که می تواند تا اندازه ای در سازمان دهی مسیر علایق افراد و شکل گیری هویت های جدید مؤثر باشد در حالی که در مجموع به نظر می رسد که بنیادهای اجتماعی هویت به گونه ای افراطی در فضای مجازی دگرگون شده باشند.هویت های جدیدی که به واسطه ی تعامل اینترنتی شکل می گیرنداصطلاحاً هویت های مجازی نامیده می شوند(دریفوس، 13:1383).در ایران استفاده همگانی از رسانههای اطلاعاتی و به خصوص اینترنت به یک واقعیت انکارناپذیر تبدیل شده است و کاربران آن بخش عظیمی از اقشار جامعه را پوشش میدهد.سرعت تغییر این تکنولوژی به اندازهای بود که مردم بدون مجال و تردید پذیرای آن شدند.به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل شرکت مخابرات ایران در حالی که تعداد کاربران اینترنت کشور در سال ?? حدود ? میلیون و ??? هزار نفر بود این رقم در سال ?? به ?? میلیون و ??? هزار کاربر رسید.در حال حاضر ضریب نفوذ اینترنت در کشور معادل ?? درصد میباشد (سایت اطلاعرسانی شرکت مخابرات ایران، ??).اینترنت به واسطه ویژگیهای منحصر به فرد و جذابیتش از قبیل سرعت، دسترسی آسان، ارتباط بدون حد و مرز، لذت آفرینی و سرگرمی، اطلاع رسانی و…پاسخگوی بسیاری از نیازهای افراد به خصوص قشر جوان در شرایط و مکان متفاوت است.اینترنت با کاربریها مختلف همچون بسیاری از فنآوریهای دیگر بخش مختلف زندگی افراد را دگرگون ساخته است و طی سالهای اخیر بخش جداییناپذیر نهادهای اجتماعی، سیاسی و آموزشی و اقتصادی و خانوادگی به شمار میآید و به سبب نقش ویژهای که در انتقال و انتشار فرهنگ دارد از سویی میتواند به رشد و اعتلای هر چه بیشتر فرهنگ و از سویی منجر به ایجاد فضای سالم برای گفتگو و رابطه بین کشورها با کاهش تنشهای فرهنگی و همگرایی اجتماعی و تقویت مهارت اجتماعی گردد.
از آنجایی که برای انسانها برقراری ارتباط با همنوع امری اجتناب ناپذیر است و به قول مید تعامل رکن اصلی حیات جمعی غالب مساعی انسانها در جهت تسهیل و تسریع ابزارها، شرایط و زمینههای برقراری ارتباطات و مناسبات متقابل با یکدیگر است ( محسنی تبریزی، 55:1389).پژوهش دانشگاه کارنگن ملون نشان می‌دهد زمانی که صرف ارتباط اجتماعی رودررو می‌شود، بر سازگاری، انزوا و رفتار اجتماعی تأثیر می‌گذارد و این یافته‌ها در شرایط دیگر نیز عیناً اجرا شده‌اند.شرکت‌کنندگان پژوهش دانشگاه استنفورد نشان دادند که آنها زمانی را که صرف ارتباطات آن‌لاین می‌کنند به قیمت از دست دادن زمان برای سایر فعالیتهای اجتماعی 8است(http://danesheirani.mihanblog.com/post/74).ارتباط با دیگران از طریق فضای مجازی9 (پست الکترونیک10، پیام کوتاه، چت و…) یکی از شیوههای متداول برای گسترش روابط و تداوم آن در زندگی امروزی به حساب میآید.روزانه نزدیک به چهارصد میلیون نفر در سراسر دنیا از اینترنت استفاده میکنند که یکی از کاربریهای اصلی اینترنت برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران است که شاید عیب اصلی ارتباط اینترنتی آن است که در فضای مجازی ارتباط اساساً بر متن استوار است و از نشانههای بصری و شنیداری تعامل رو در رو بیبهره است.علیرغم جنبههای مثبت از قبیل جنبههای آموزشی و ارائه خدمات ارتباطی و مواردی از این دست رایانه و اینترنت جنبههای منفی نیز دارد.مطالعات آفو خاطر نشان میکند که استفاده از اینترنت سبب ایجاد احساس تنهایی و انزوای اجتماعی11 و دوری از خانواده و به طور کلی کاهش سلامت روانی میشود (ایرانلو، 13??: ?).
1-2- بیا ن مساله
جریان پر شتاب مدرنیته در قرن بیستم، تمام ابعاد زندگی و روابط انسانی را دچار انفعال کرده بود.نهادها و افراد سعی داشتند تا زندگی شان را همبسته با جهان مدرن سازگار سازند.فواید اینترنت بسیار زیاداست و اینترنت در موارد فراوانی زندگی را بسیار ساده و آسان کرده است.اما از سوی دیگر در برخی موارد اینترنت زندگی ما را پیچیده تر کرده است.افرادزمانی که،بیش از حد مجذوب اینترنت می شوند و خود را در فعالیت های فضای مجازی غوطه ور می کنند، تا جایی که از جنبه های دیگر زندگی و وظایف عادی خود غفلت می کنند و آنها را نادیده می گیرند.در حقیقت پا را از حد تعادل در کاربرد اینترنت بیرون می گذارند و دچار مشکلات عدیده روحی و روانی و اجتماعی و حتی جسمانی نیز می گردند که این امر با افزایش مهارت و سواد اینترنتی و توسعه کاربردهای غیر ارتباطی اینترنت و استفاده از کالاهای فرهنگی مجازی در بین جوانان تشدید می گردد.دنیایی با شبکه ای از مناسبات و ارتباطات تنگ دامنه محصول این فرایند و این روابط می باشد.
بسیاری از فیلسوفان درباره اینترنت نوشتهاند و این بحث را به میان کشیدهاند که ارتباط افراد از طریق اینترنت به شیوههای مختلف نسبت به انواع معمول و روزمره ارتباط که با حضور جسمی افراد همراه است حالتی تقلیل یافته دارد.توانایی بدن ما در دستیابی به چیزها و اشیاء، فراهم آورنده درک ما از واقعیت کاری است که انجام میدهیم و آمادهایم که انجام دهیم همه این امور را بدن آنقدر بی دردسر، فراگیر و موفق انجام میدهد که ندرتاً متوجه آن میشویم و این بدان علت است که بدین سادگی به این نتیجه میرسیم که در فضای سایبرتیکی (مجازی) میتوان بدون حضور جسمی ارتباط برقرار نمود چرا که امکان ارتباطی کامل از این نوع در فضای مجازی اینترنت ناممکن است (SIrangroom، ????: 21-8).چنان که پارسونز در معاملات خود نشان میدهد، صرف وقت زیاد با اینترنت ارتباط کلامی و تعاملات بین فردی با اعضاء خانواده را کاهش و طبقه اجتماعی12 افراد را محدود میسازد، استفاده بدون محدودیت از اینترنت فعالیت جسمی و تعامل چهره به چهره را نیز کاهش میدهد (تالمی، ????: ??).فردگرایی13 یکی از جلوههای دنیای مدرن و توسعه یافتگی است اما باید یادآور شویم که یکی از ابعاد منفی فرد گرایی پدیده تنهایی و انزوای اجتماعی است که اینترنت به عنوان مهمترین تکنولوژی فردی نقش به سزایی در تشدید و تدوین این حس دارد.اینترنت ضمن ایجاد خلوت فردی رابطه اجتماعی او را در یک بستر شبکه اجتماعی فراهم میکند.بنا بر اعتقاد یوریک که انزوای اجتماعی محصول عدم وجود پیوندهای اجتماعی در میان افراد میداند آشکارا به این پیامد و تبعات استفاده فزاینده از این رسانه پی میبریم.
فضای مجازی و اینترنت با امکانات و قابلیت‌های خود توانسته است ظرفیت‌های جدیدی را خلق کند که تعاملات اجتماعی را از تابعیت زمان و مکان خارج شده و افراد ورای چهارچوب‌های تعاملی در دنیای واقعی روابط خود سامان و بسط دهند.این مسئله باعث شده است تا اینترنت گستره حضور خود را در تمام دنیا و در بین بسیاری از اقشار جامعه بسط وگسترش دهد.از دید گیدنز اینترنت در حال دگرگون کردن سیمای زندگی روزانه است، تیره و تار ساختن مرزهای میان امر جهانی و امر محلی،ایجاد مجراهای تازه برای ارتباطلات و تعامل و امکان پذیر ساختن انجام وظایف هر چه بیشتری به صورت شبکه ای.(گیدنز،1386 :682).تنهایی و انزواکه به ظاهر مفهومی ساده و پیش پا افتاده به نظر میآید،یکی از مسائل مهم جوامع توسعه یافته و توسعه نیافته در طی چند دهه گذشته است، پیمایش های گوناگون از وجود احساس تنهایی جدا از شدت و ضعف آن در کشورهای گوناگون حکایت می کند.شاخص امید به آینده از جمله شاخص های مهم توسعه ای است که درصد پایین آن به منزله شکل گیری درجه ای از بی تفاوتی و به تبع آن ایجاد زمینه ای برای انواع مشکلات فردی و اجتماعی(افسردگی، خودکشی و…) است و آنگاه که داده های گوناگون برخلاف انتظار نخستین، درصد بالای انزوا و تنهایی را در بین افراد جوان نشان می دهند بغرنج تر بودن موضوع بیشتر نمایان می شود.اگر به کلانشهر تهران بنگریم به وضوح دامنه ی محدود شده شبکه های اجتماعی را خواهیم دید حال آنکه آن چند موردی هم که هست بیشتر وابسته به الگوهای خانوادگی است.اگر کمی به اخلاق هم بنگریم که از نگاه ما جامعه شناسان امری نسبی است خواهیم دید که اخلاق تنها در فضاهای جمعی و شبکه های مدنی شکل می گیرد و نه در شبکه ای از مناسبات و ارتباطات تنگ دامنه(لشگری،2:1389).
آنچه بیان شد، وضعیت کلی جامعه است که در خصوص افراد و به نسبت های کم و بیش متفاوت در بین همه گروههای سنی و جنسی و از جمله جوانان و دانشجویان به عنوان قشر خاصی از جامعه جوان کشور مصداق دارد.دانشگاه یکی از مولفه های تاثیر گزار در توسعه اجتماعی و فرهنگی وسیاسی هر جامعه بشری محسوب می شود در حال حاضربدون داشتن نیروی آموزشی متعهد و متخصص قادربه پاسخگویی نیازهای فزاینده جامعه خود نخواهیم بودلذا پرداختن به سلامت روانی این قشر تاثیر بسزایی در بهبود روند سلامتی و کارآمدی جامعه دارد چنانچه که براتی سده معتقد است ” امروزه سلامت روان یک سازه روانشناختی محض نیست بلکه یک سازه ر وانی- اجتماعی است (براتی سده،????:??).تورکل اظهار می دارد، افرادی که میزان زیادی از وقت خود را صرف روابط آنلاین می کنند، در موقعیتی بسیار تنهاتر و منزوی تر از زندگی غیر مجازی خویش قرار می گیرد که منجر به قطع ارتباط هیجانی، خستگی ذهنی و اضطراب می شود.با این توضیحات نقطه تمرکز و موضوع اصلی و محوری پژوهش حاضر بررسی وضعیت انزوای اجتماعی( حاصل تلاقی فرهنگها و افراد در فضای مجازی است ) در بین دانشجویان می‌باشد.مطالعه آثار اینترنت در بین دانشجویان می‌تواند تصویری از وضعیت آینده سایر اقشار را در برخورد با این پدیده نوظهور و به سرعت رشدیابنده هزاره سوم، ترسیم کند.
1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
عمومیت یافتن اینترنت عمری کمتر از ?? سال دارد و اکنون اینترنت شبکه جهانی نامیده میشود.ایران از اواسط دهه ???? به صورت محدود به اینترنت راه یافت و کم کم حضور خود را گسترش داد.اکنون در جهان بیش از یک میلیارد کاربر اینترنتی وجود دارد.اینترنت رسانه چند منظورهای است که کاربریهای بسیاری از رسانهها را در خود جای داده است و دارای خدمات گوناگون از قبیل وب سایت، وبلاگ، ایمیل، پروفایل، چت و…است.این خدمات ضمن ارائه تسهیلات آسیبهایی نیز بر کاربران اینترنت وارد میکند.گفته شده که آسیبهای اجتماعی ناشی از اینترنت بسیار فراتر از ماهواره است.عدم آگاهی و عدم فرهنگ سازی مناسب با گسترش این فناوری عظیم تبعاتی از قبیل سوءاستفاده از امکانات اینترنتی (سوق دادن جوانان به سوءاستفاده از وب سایت و وبلاگها و فضای شخصی، توهین به قومیت و…) و سوء استفاده از ماهیت و طبیعت اینترنت (اعتیاد به اینترنت، بیهویتی و بحران هویتی، انزوای اجتماعی) در بر دارد.
بدون شک گسترش اینترنت دربین نسل امروز از شتابی بی سابقه برخوردار بوده است.هیچ رسانه ی دیگری بیش از این قادر نبوده است در چنین مدت کوتاهی تحولی چنین عظیم در زمینه های اجتماعی ایجاد کند و جامعه را بدین گونه زیر نفوذ خود بیاورد و اما معنای این تغییرات در حال حاضر زیر سوال است.بعضی این تغییرات را مثبت و گروهی آن را سیلی خانمان سوز تلقی می کنند، که به زودی همگی را خواسته و ناخواسته با خود خواهد برد.در واقع این گونه می توان بیان نمود که اینترنت یک فرصت است که اگر با آموزش لازم ازآن استفاده نشود، به یک تهدید تبدیل خواهد شد (اورنگ،23:1383).افراط در استفاده از اینترنت روابط چهره به چهره را که موجب صفا و صمیمیت میشود را از بین برده است.استفاده از چت و ایمیل و شبنشینی و پرسهزنی در سایتهای مجهول اینترنتی و دوستیابی مصنوعی باعث تضعیف روابط عاطفی و اجتماعی فرد میگردد و به جای اینکه به دنبال ارتباط با خانواده و اقوام باشند و دوستان خود را از فضای واقعی پیدا کنند، غریبهها را در فضای مجازی مییابند که این امر بیشتر با فرهنگ غرب که نظام خانواده در آن سستتر است همخوانی دارد نه با فرهنگ ما.با این عملکرد، افراد با آگاهی خویش بنیان خانواده را سست میکنند و اعتیاد به اینترنت منجر به احساس ناکامی، اضطراب، تنهایی و کاهش سلامت جسمانی و روانی فرد میشود.در ظاهر امر به نظر میرسد که فناوری روابط اجتماعی را تقویت میکند اما پژوهشهای مختلفی همچون پژوهش دانشگاه کارنگن ملون نشان میدهد، زمانی که صرف ارتباط اجتماعی رودررو میشود بر سازگاری و انزوا و رفتار اجتماعی تأثیر میگذارد.شرکت کنندگان پژوهش دانشگاه استنفورد نشان دادند که آنها زمانی را که صرف ارتباط با لاین میکنند به قیمت از دست دادن زمان برای سایر فعالیتهای اجتماعی است.اینترنت و صدها ابزار دیگر تجربهای بسیار فردی شده را به فرد ارائه میکنند و همه این ابزار آلات شخصی کننده (فردگرایانه) راه افراط پیمودهاند.اینترنت تجربهای مجازی را صرف نظر از فرهنگ زندگی آف لاین در اختیار ما مینهد.خرید، سفر، کار همگی در خانه انجام میشود حتی میتوانید درمان خود را نیز در خانه ببینید.این امر به قول آلمن “غایت به حاشیه راندن هستی است” و زندگی همراه با شبکه فرصتی برای تجربیات مشترک همراه نمیکند.تغییر مسیر زندگی از فضای واقعی به فضای مجازی منجر به تغییر الگوی فکری و رفتاری افراد به خصوص جوانان میگردد.تأثیرات متفاوت و سریع این تکنولوژی بر تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی بیتردید در راستای تغییر و تکمیل یا تخریب این ابعاد میباشد.اهمیت پرداختن به این موضوع زمانی دو چندان میگردد که در کشور ما بخش عظیمی از کاربران آن را جوانان تشکیل میدهد.جوانان به عنوان پتانسیل و سرمایه اجتماعی جامعه محسوب میشوند که تغییرات اجتماعی و فرهنگی این نسل منشأ دگرگونی دیگر ابعاد جامعه میباشد.در این تغییرات نقش تعیین کنندهای بر کیفیت تعامل و ارتباطات و نظم اجتماعی دارد دربارهی پیامدهای استفاده از اینترنت تحقیقات متعددی انجام شده است و هر یک از منظر خویش به این موضوع پرداختهاند که بخش عظیمی از آنها بر تأثیر منفی این فنآوری نوین بر سلامت اجتماعی و شکلگیری پدیده اینترنت و همچنین تأثیر آن بر نوع روابط و شبکه اجتماعی و فرهنگی پرداختهاند و نشان دادند که استفاده از اینترنت به خصوص در شکل افراطی و سازمان نیافته آن سبب ایجاد احساس ناکامی، تنهایی و اضطراب و کاهش سلامت اجتماعی فرد میگردد و روند زندگی او را تحت الشعاع قرار میدهد.آنچه دربارهی این وسیله ارتباطی حائز اهمیت است برخورداری آن نمیباشد بلکه نحوه استفاده از آن است و از آنجایی که هم اکنون بسیاری از افراد به خصوص جوانان و نوجوانان امکان دسترسی و استفاده هرچه بیشتر از این سیستم برای آنها مهیا است پس باید یکی از دغدغههای اصلی مسئولان جامعه استفاده بهینه و درست از این امکانات باشد و همچنین در راستای توسعه و پیشرفت جامعه باید بستر مناسب برای آگاه سازی همگانی همگام با این فنآوری ایجاد شود، تا در بین کاربران از حالت تک بعدی و تک کاربردی به ابزاری با کاربردهای وسیع به فراخور فرهنگ و نیازهای جامعه تبدیل شود.کاربرد اینترنت در جامعه ی ما در سطوح مختلف آن در شکل دهی به کنش های افراد مؤثر است.و یکی از فاکتورهای عمده برای دستیابی به قدرت سیاسی محسوب میشود. پس ضروری است این پدیده ی مهم که به هر نحوی در جامعه ی ما در سطح خرد (بین افراد) نفوذ و اعتباری خاص دارد به صورت علمی مطالعه شود.
استفاده افراطی از اینترنت، همزمان با افزایش دسترسی روزانه مردم به منابع آن‌لاین شایع‌تر می‌شود.وب، اطلاع‌دهنده، مفید، دارای منابع غنی و سرگرم‌کننده است.اما برای بسیاری از مردمی که به آن معتادند، این منافع، در حال تبدیل شدن به آسیب‌ها و نابهنجاری‌های روانی و رفتاری و حتی اجتماعی است بهره‌وری و بازده کاری کاربران اینترنت، در نتیجه استفاده بیش از حد از اینترنت، پایین می‏آید.آنان با تأخیر به محل کار می‌روند و دچار کم‌کاری می‌شوند.عدم‌تحرک جسمی و چاقی به همراه علائمی چون درد کمر، پشت و ماهیچه، از دیگر پیامدهای این مسئله‌اند.این کاربران حتی در صورت کناره‌گیری از اینترنت، دچار علائم اختلال می‌شوند پیامدهای هم برای فرد معتاد به دنبال دارد؛ از جمله تغییر دادن سبک زندگی14، بی توجهی به سلامت خود، اجتناب از فعالیت‌های مهم زندگی، کاهش روابط اجتماعی، نادیده گرفتن خانواده و دوستان، مشکلات تحصیلی(Ghasemzadeh, shahraray, Moradi 2008، به نقل از تلخابی، 12:1389).پرداختن به موضوع انزوای اجتماعی در بین دانشجویان همچنین باعث به دست دادن تصویری از وضعیت این پدیده یا موضوع در اجتماع می‌گردد.جوامع از طریق شاخص‌های اجتماعی15 و اقتصادی16 می‌کوشند شناختی از وضعیت خود به دست آورند، مسیرهای خود را ارزیابی کنند و با توجه به نتایج، سیاست‌ها و اقدامات خود را ارزیابی نمایند.لذا بخشی از اهمیت و ضرورت مطالعه حاضر به ارائه تصویری از وضعیت انزوای اجتماعی در بین دانشجویان برمی‌گردد.بالابودن میزان انزوای اجتماعی،خودعامل بسیارمهمی درافزایش انواع آسیبها خواهدبود،لذابه نظرمی رسدبابررسی این موضوع میتوان راهکارهایی برای ارتقاءسطح انزوای اجتماعی دانشجویان ارائه نمودکه درنهایت به پیشگیری وکاهش آسیبهای احتمالی منجر خواهدشد.
1-4-اهداف تحقیق
1-4-1- هدف کلی
– بررسی نقش اینترنت بر انزوای اجتماعی دانشجویان واحد تهران مرکز
1-4-2- اهداف جزئی
1- بررسی میزان انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
2- بررسی رابطه استفاده افراطی از اینترنت( اعتیاد به اینترنت )با انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
3- بررسی رابطه نوع استفاده از اینترنت با انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
4- بررسی رابطه میزان ساعت استفاده از اینترنت با انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
5- بررسی رابطه میزان رضایت دانشجویان از اینترنت با انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
6- بررسی رابطه میزان دسترسی به اینترنت با انزوای اجتماعی در بین دانشجویان واحد تهران مرکز
1-5- سوالات تحقیق
– سوال اصلی :
آیا مدت زمان(میزان ) استفاده دانشجویان از اینترنت بر انزوای اجتماعی تاثیر دارد؟
– سوالات فرعی :
1- آیا نوع استفاده دانشجویان از اینترنت بر انزوای اجتماعی تاثیر دارد؟
2- آیا استفاده افراطی از اینترنت( اعتیاد به اینترنت ) بر انزوای اجتماعی تاثیر دارد؟
3- آیا میزان رضایت از اینترنت بر انزوای اجتماعی دانشجویان واحد تهران مرکز تاثیر دارد؟
4- آیا میزان دسترسی به اینترنت بر انزوای اجتماعی دانشجویان واحد تهران مرکز تاثیر دارد؟
1-6- فرضیات تحقیق:
– فرضیه اصلی :
– به نظر می رسد بین میزان استفاده از اینترنت و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
– فرضیات فرعی:
1- به نظر می رسد بین نوع استفاده از اینترنت و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
2- به نظر می رسد بین استفاده افراطی دانشجویان از اینترنت( اعتیاد به اینترنت ) و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
3- به نظر می رسد بین مدت زمان استفاده دانشجویان از اینترنت و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
4- به نظر می رسد بین میزان رضایت از استفاده دانشجویان از اینترنت و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
5- به نظر می رسد بین میزان دسترسی دانشجویان به اینترنت و انزوای اجتماعی رابطه وجود دارد.
1-7- تعریف مفاهیم :
1-7-1- احساس تنهایی:
همچنین احساس تنهایی17 نشانگر این است که ارتباطات شخصی فرد در پاره ای زمینه ها ناکافی است و این خود یک شاخص کلیدی بیانگر وجود مشکلات در روابط اجتماعی می باشد.احساس تنهایی بنا به تعریف هاناآرنت، فرد نه با دیگران نه با خود( محمدی مجد، 1387، به نقل از شکربیگی،6:1391).با توجه به آنکه تنهایی یک وضعیت عاطفی درونی است ذکر این نکته به نظر می رسد که شاخص های ذهنی و کیفی روابط اجتماعی رضایتمندی از روابط و پذیرش اجتماعی بسیار بیشتر از شاخص های عینی و کمی چون فراوانی تماسها و تعداد دوستان در این زمینه موثرند(شروباکوت،2003، به نقل از شکربیگی،6:1391).نکت? مهم در مورد احساس تنهایی این است که پیرامون فرد را انبوهی از مردم آشنا و ناآشنا در برگرفته، ولی به هر دلیل از ارتباط با آن ها راضی نیست و آن چه را که فرد در روابط اش از آنها توقع دارد، برآورده نمی کنند.فرد با آنها به شکل زبانی گفت و گو دارد ولی به لحاظ ذهنی و عاطفی خلاء های او را پر نمیکند.بنابراین می توان در انبوه جمعیت ( در خیابان، میهمانی، بازار، فروشگاه های بزرگ و حتی کنار همسر نیز ممکن است احساس تنهایی کردو این حالت زمانی دست میدهد که روابط،انتظارها را برآورده نکند.احساس تنهایی می تواند از یک ناراحتی مبهم تا یک رنج شدید و طولانی تغییر کند.به سخن دیگر تنهایی با شدت های مختلف جلوه می کند(بندار،دزیل و لاماش،1381، به نقل از شکربیگی،6:1391).
پدیده تنهایی: بر اساس تعریف هاینریش و گالون (2006)، تنهایی وضعیت آزار دهنده ای است که وقتی بین وضعیت روابط بین فردی مطلوب و موجود اختلاف قابل ملاحظه ای وجود داشته باشد، پدید می آید.همانگونه که در این تعریف بر آن تأکید شده ویژگی مهم تنهایی، تجربه ناخوشایند بودن آن از لحاظ عاطفی است.اما عنصر شناختی نیز در تنهایی واجد اهمیت است.بنابراین برای ایجاد حس تنهایی، روابط اجتماعی فرد باید در وضعی باشد که دیگر بخشی از توقعات رابر آورده نسازد(هاینریش و گالون،2006، به نقل از شکربیگی،5:1391).
1-7-1-1- انواع تنهایی:
مودی به دو نوع تنهایی پرداخت، تنهایی پرداخت (1- تنهایی هیجانی 2- تنهایی اجتماعی).تنهایی هیجانی در نتیجه فقدان روابط صمیمانه در زندگی اجتماعی فرد پدید می آید، در حالی که تنهایی اجتماعی حاصل مورد توجه واقع نشدن، در حاشیه باقی ماندن ایت.به نظر مودی کاربران اینترنت ممکن است از افزایش تنهایی هنجاری، رنج ببرند،ولی به واسطه اوقاتی که در جوامع مجازی از طریق اینترنت ایجاد می شود، تنهایی اجتماعی کمتری را احساس می کنند(Moody،2001، به نقل از نادری و حق شناس،5:1388).
انواع احساس تنهایی از نظر وایس:
1-تنهایی عاطفی : احساس تنهایی ناشی از انزوای عاطفی در اثر فقدان دلبستگی عاطفی نزدیک یا یک رابطه ی صمیمی (معمولاً با همسر،والد،دوست یا کودک) ظاهر می شود وفقط می تواند با به دست آوردن یک دل بستگی عاطفی دیگر با الحاق مجدد دل بستگی قبلی از دست رفته جبران شود، افرادی که اینن نوع تنهایی را تجربه می کنند مستند تجربه ی احساس گ کاملاتنها بودن “هستند.خواه به مصاحبت دیگران دسترسی داشته یا نداشته باشند(ویس،1975،به نقل از حاجتی،25:1386).مشخصه ی تنهایی عاطفی، احساس ترک شدگی، تهی بودن تشویش، اضطراب و ترس است.متغیر جامعه شناختی پیش بین انزوای اجتماعی عاطفی، فقدان دلبستگی است (آندرسن،مولینزوجانسون،1989، به نقل از حاجتی،25:1386)
2- تنهایی اجتماعی : احساس تنهایی ناشی از انزوای اجتماعی در اثر فقدان یک شبکه ی اجتماعی جالب و جذاب ظاهر می شود.این فقدان را فقط با دسترسی به چنین شبکه ای و حمایت اجتماعی می توان جبران کرد (وایس،1975، به نقل از حاجتی،25:1386).مشخصه ی تنهایی اجتماعی، احساس تنهایی، احساس خستگی، بی هدفی، بی ارزشی و در حاشیه قرار گرفتن، توأم با فقدان تأیید از جانب دیگران است.این نوع تنهایی، اغلب به دنبال نوعی گسیختگی و شکاف در شبکه ی اجتماعی به علت تغییر شرایط زندگی از قبیل : انتقال به یک شهر جدید، تعویض مدرسه با تغییر شغل اتفاق می افتد (روک،1984، به نقل از حاجتی،25:1386).بهترین پیش بین انزوای اجتماعی فقدان اطمینان از ارزش شخصی است.
3- تنهایی منش شناختی18 : این دیدگاه برخی افراد را مستعد تنهایی می داند(وایس،1973، به نقل از حاجتی،25:1386).تنهایی منش شناختی، یک الگوی ثابت احساس تنها بودن است که غالباً کمتر با موقعیت تغییر می کند.به طورکلی، افرادی که عزت نفس پایینی دارند، به احتمال بیشتری این خصیصه را نشان می دهند.استوکز(1985) احساس تنهایی را در میان افراد برونگرا کمتر یافت.
4- تنهایی موقعیتی19: بر اساس این دیدگاه هر کس صرف نظر از ویژگی های شخصیتی اش،در موقعیت های معینی دچار احساس تنهایی می شود.به عبارت دیگر، تنهایی موقعیتی، یک تجربه ی موقتی است و غالباً معلول برخی تغییرات فاحش در زندگی،مثل اختلال در روابط اجتماعی به واسطه ی یک رویداد خاص، نظیر داغ دیدگی، نقل مکان، ورود به دانشگاه و زندگی در مکان های دور افتاده است.این شکل تنهایی، با ایجاد شبکه های اجتماعی جدید از بین می رود (روکه،1984،دو و دیگران،1993، به نقل از حاجتی،25:1386).
5-تنهایی گذرا20: این دیدگاه به احساسات کوتاه مدت تنهایی با خلق تنها و دلتنگ که به نظر می رسد اکثر مردم گاهگاهی تجربه می کنند اشاره دارد


دیدگاهتان را بنویسید