………… 55
نمودار 4-7 : نمودار فراواني گويه 7 …………………………………………………………… 56
نمودار 4-8 : نمودار فراواني گويه 8 …………………………………………………………… 57
نمودار 4-9 : نمودار فراواني گويه 9 …………………………………………………………… 58
نمودار 4-10 : نمودار فراواني گويه 10 ……………………………………………………….. 59
نمودار 4-11 : نمودار فراواني گويه 11 ……………………………………………………….. 60
نمودار 4-12 : نمودار فراواني گويه 12 ……………………………………………………….. 61

فصل اول

کليات موضوع

1-1 مقدمه
صندوق هاي سرمايه گذاري مشترک گونه‌اي نهاد مالي است که وجوه دريافتي از سرمايه‌گذاران را در يک مجموعه اوراق بهادار سرمايه‌گذاري مي‌کنند و هر سرمايه گذار به نسبت سهم خود در مجموعه، از سود و يا ضررهاي حاصل از اين سرمايه گذاري سهم مي‌برد. صندوق سرمايه‌گذاري مشترک وجوه را از دست عامه مردم جمع‌آوري مي‌کند و سبدي اوراق بهادار تشکيل داده و از طريق نيروهاي متخصص خود به مديريت اوراق بهادار موجود در سبد سرمايه‌گذاري مي‌پردازد. عمده عملکرد صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري بستگي به عملکرد اوراق بهادار و ساير دارايي‌هايي دارد که صندوق‌ در آن‌ها سرمايه‌گذاري کرده‌است. صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري مشترک ابزاري براي سرمايه‌گذاران ريسک‌گريز و بدون تخصص است و اين صندوق‌ها معمولاً مديراني کارآزموده دارند که تنوع‌بخشي صحيح سبد اوراق بهادار را براي سرمايه‌گذاران خود انجام مي‌دهند. با توجه به امکان و اجبار بازخريد سهام توسط صندوق، سهامداران در هر لحظه قادرند سهام خود را به فروش برسانند. در اين تحقيق تلاش مي شود به بررسي صندوق هاي مشترک از ابعاد مختلف پرداخته شود.
در اين فصل به بررسي کليات تحقيق مي پردازيم. بيان مسئله، هدف تحقيق، سوالات تحقيق و جنبه هاي نوآوري اين تحقيق در ادامه فصل بيان مي شود.

1-2 بيان مسئله
در تمام جوامع، از سويي برخي از افراد با مازاد منابع روبرو مي شوند و از سوي ديگر، بسياري از فعالان اقتصادي داراي دانش فني و تجربه عملي قابل قبول، فاقد منابع لازم براي سرمايه گذاري هستند. در اين ميان بازارهاي مالي کارا، بازارهايي هستند که با ارائه ابزارها و نهادهاي مالي متنوع و با کارکردهاي متفاوت به شايستگي از عهده تبادل وجوه مازاد ميان خانوارها، بنگاه ها و دولت برآيند. صندوق هاي مشترک سرمايه گذاري از جمله نهادهاي مالي بازار سرمايه شمرده مي شوند که طي سالهاي اخير به جايگاه ويژه اي در اين بازار دست يافته اند. رشد روز افزون اين صندوق ها نمايانگر اقبال عمومي به آنها در عرصه اقتصاد ملي است. قابليت باز خريد سهام به وسيله صندوق يا به عبارت ديگر نقدينگي بالاي واحد هاي سرمايه گذاري صندوق ها و همچنين تنوع فعاليت بر اساس اهداف سرمايه گذاران، استفاده از مديريت تخصصي در اداره سبد، کاهش هزينه هاي کارگزيني و عملياتي در مقايسه با معامله هاي کوچک سرمايه گذاران، کاهش خطر سرمايه گذاري از راه مالکيت در سبد مالي متنوع، از جمله مزيت هايي است که باعث جلب مردم به سوي سرمايه گذاري در اين صندوق ها مي باشد. بديهي است هر چه ابزارهاي مالي مورد استفاده در اين نهاد که به صورت الگوهاي سرمايه گذاري مورد استفاده قرار مي گيرند، تنوع بيشتري داشته باشند و بتوانند به هدف ها، سليقه ها و روحيه هاي متنوع صاحبان پس انداز پاسخ مثبت دهند، زمينه مشارکت افراد بيشتري را فراهم کرده و باعث رونق بيشتر اقتصاد خواهند شد.
دو عامل بزرگ، موفقيت سرمايه گذاري در بازارهاي مختلف را به 100% نزديک مي‌کند.
سرمايه کلان
دانش و تخصص
همين دو عامل فلسفه به وجود آمدن موسسات مالي و اعتباري به نام صندوق سرمايه گذاري مشترک در سراسر دنيا شدند. اين موسسات عملکردي شبيه به بانکها دارند. سرمايه‌هاي خرد را از سراسر دنيا جمع آوري مي‌کنند و در رشته‌هاي تخصصي خود سرمايه گذاري مي‌کنند، که اين سرمايه گذاري معمولاً منجر به سود مي‌شود، که بخشي از اين سود به شرکت و بخش ديگري به سرمايه گذار تعلق مي‌گيرد.
صندوق سرمايه گذاري مشترک در اواسط دهه ???? در کشور آمريکا رواج پيدا کرد و از آن‌جا در بقيه جهان رايج شد.در ايران صندوقهاي سرمايه گذاري از سال ???? تاسيس شده‌اند. سازمان صادر کننده مجوز تاسيس صندوق سرمايه گذاري مشترک، سازمان بورس مي‌باشد. سه رکن اصلي هر صندوق سرمايه گذاري در ايران عبارت است از: مدير صندوق، متولي و ضامن. با توجه به اعتبار بالاي اين شرکتها و همچنين نظارت دقيق سازمان بورس بر اين شرکتها، ريسک نکول پول سرمايه گذاران در صندوق‌هاي سرمايه گذاري مشترک تقريباً به صفر رسيده است. با توجه به اهميت صندوق هاي سرمايه گذاري مشترک و همچنين جديد بودن آنها در کشور در اين تحقيق تلاش مي شود به بررسي اين صندوق هاي سرمايه گذاري از ابعاد مختلف پرداخته شود.

1-3 هدف تحقيق
هدف اصلي تحقيق امکانسنجي طراحي و تشکيل يک نهاد مالي براي توسعه بازار سرمايه با توجه ويژه به بورس کالا است که اين هدف در دل خود هم اهداف تشکيل صندوق مشترک سرمايه گذاري و هم اهداف بورس کالاي ايران را دارد.
1-3-1 اهداف صندوق سرمايه گذاري مشترک
هدف از تشک
يل صندوق سرمايه گذاري مشترک يک پارچه کردن منابع سرمايه گذاران جزء و افراد غير حرفه اي، و در نهايت تشکيل سبدي از دارايي ها و مديريت اين سبد است.
1-3-2 اهداف بورس کالا
ايجاد بازاري قانون مند و سازمان يافته جهت تسهيل داد و ستد کالاها
سامان دهي بازار کالا از طريق مکانيزم اجرايي ناظر بر تعهدات و تضمين منابع طرفين معامله
کشف شفاف قيمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نياز بازار
برقراري امکان اعمال مديريت ريسک در بازار
امکان انجام معاملات نقد، نسيه، سلف، آتي و اختيار با استفاده از ابزار هاي نوين مالي
توسعه سرمايه گذاري و فراهم سازي تسهيلات مالي براي خريد و فروش
اطلاع رساني درباره وضعيت بازار داخلي و خارجي کالاهاي پذيرش شده به منظور افزايش سطح دانش فعالان بازار

1-4 اهميت موضوع
امروز در کشورهاي پيشرفته جهان، به اقتصادي کارا و پويا گفته مي شود که بازارهاي آن کشور به خصوص بازار سرمايه آنها از يک هم پوشاني و توازن متعادل برخوردار باشند به طوري که در مواقعي که يکي از بازارهاي اقتصادي آن کشورها دچار رکود مي شود. ديگر بازارها با توجه به کارايي و پويايي خود سرمايه هاي خارج شده از آن بازار را به سمت خود جذب کنند از همين رو با افت يک بازار، ديگر بازارها کنترل گردش سرمايه ها و نقدينگي موجود در جامعه را در دست مي گيرند. به عنوان مثال در کشورهاي پيشرفته بورس هاي کالا همگام با بورس هاي اوراق بهادار در حرکتند و در زمان هايي که بازار سهام آن کشور ها با رکود مواجه مي شوند بازار هاي کالا نقدينگي خارج شده از بازار سهام را به سمت خود جذب مي کنند و البته اين امر مستلزم سودآور بودن و کارا بودن بازار کالا است که در مدت اخير نيز بوده است. برهمين اساس و با توجه به ارزش بالاي معاملات در بورس کالا کشور و بعضا حجم مناسب معاملات در برخي از کالاها در اين بورس، شايد ايجاد راهکاري به جهت حضور سرمايه گذاران خرد بورس اوراق بهادار در بورس کالاي کشور بتواند سبب پوياتر شدن اين بازار شود و اين بازار بتواند مکملي باشد براي بورس اوراق بهادار تا در زمان هايي که بازار سهام با رکود يا سکون مواجه است بورس کالا وظيفه جذب و ايجاد گردش نقدينگي را در اقتصاد کشور عهده دار شود. بنابراين اين ضرورت احساس مي شود که صندوق سرمايه گذاري مشترکي در بورس کالا همانند بورس اوراق بهادار متشکل از محصولات مختلف و نيز به صورت تک محصولي تشکيل شود تا سرمايه گذاران فارغ از نوع محصولي که در صندوق ها قرار دارد به سرمايه گذاري اقدام نمايند. بر اين اساس سرمايه گذاران هم از سود معاملات و افزايش قيمت محصولات بورس کالا سود برده اند و هم بورس کالا توانسته است نسبت به گذشته از پويايي و کارايي بيشتري برخوردار شود. از طرفي ديگر سرمايه گذاران بدون آنکه اقدام به خريد آهن، فولاد، ذرت و … به صورت فيزيکي نمايند از نوسانات اينگونه محصولات در بازار و افزايش سود اين صندوق ها منتفع خواهند شد.
با توجه به مطالب بيان شده در بالا مي توان به اهميت تشکيل صندوق مشترک در بورس کالا پي برد. براي تشکيل چنين صندوق مشترکي نياز به شناسايي ابعاد مختلف اين صندوق ها وجود دارد که در اين تحقيق به اين مهم مي پردازيم.

1-5 جنبه‌هاي جديد بودن و نوآوري در تحقيق
به طور کلي بورس کالا در ايران عمر کوتاهي دارد. اين بورس در سال 1382 در ايران تاسيس شد. در حالي که در کشورهاي پيشرفته از لحاظ مالي بورس کالا قدمتي در حدود 100 الي 150 سال دارد. در نتيجه بسياري از ابعاد اين بورس در ايران همچنان بسط پيدا نکرده و لزوم تحقيق بر روي اين زمينه به شدت احساس مي شود. مهمترين نوآوري اين تحقيق بررسي صندوق هاي مشترک کالا از جنبه هاي مختلف و طراحي صندوق مشترک سرمايه گذاري در بورس کالا مي باشد.

1-6 سوالات و فرضيه هاي تحقيق
مهمترين سوالات موجود در اين تحقيق را مي توان به صورت زير بيان نمود. در اين تحقيق تلاش مي شود به اين سوالات پاسخ داده شود:
آيا تشکيل صندوق سرمايه گذاري مشترک کالا در ايران امکان پذير مي باشد؟
اساسنامه و اميد نامه پيشنهادي چيست؟
با توجه به بنيادي بودن اين تحقيق و ماهيت طراحي آن فرضيه اي وجود ندارد.
1-7 روش گردآوري اطلاعات
روش گردآوري اطلاعات در اين تحقيق انجام مصاحبه با کارشناسان و خبرگان و مطالعه و مرور ادبيات در اين زمينه تحقيقاتي مي باشد.

1-8 نتيجه گيري
در اين فصل به بررسي کليات موضوع در زمينه اين تحقيق پرداخته شد. براي اين مهم ابتدا به بيان مسله پرداخته شد و فرضيات و سوالات اين تحقيق بيان شد. همچنين جنبه هاي نوآوري اين تحقيق در اين فصل بيان شد. ساختار اين تحقيق به صورت زير مي باشد:
فصل اول تحقيق شامل کليات مربوط به تحقيق مي باشد.درفصل دوم سوابق تحقيقاتي و مقالات منتشر شده در رابطه با موضوع تحقيق و انواع مدل هاي بررسي شده در تحقيقات مرور مي گردد..فصل سوم را به روش شناسي پژوهش اختصاص داده ودر فصل چهارم تجزيه وتحليل داده ها ارائه مي شود.همچنين فصل پنجم به جمع بندي و مطالعه مدل هاي ارائه شده و ارائه نتايج و پيشنهاداتي جهت تحقيقات آتي پرداخته ايم.

فصل دوم

مباني نظري و پيشينه تحقيق

2-1 مقدمه
صندوق هاي سرمايه گذاري مشترک نقش بسيار مهمي در جمع آوري سرمايه هاي خرد در بازارهاي سرمايه دارند. اين صندوق هاي مشترک با استفاده از توان و تخصص متخصصان سرمايه گذاري و جمع آوري سرمايه هاي
خرد به توسعه بازارهاي مالي کمک مي کنند. سرمايه گذاران خرد به علت سرمايه کم و تخصص پايين توانايي تاثير گذاري در بازار و کسب سود کمي دارند از طرفي متخصصين سرمايه گذاري نيز از منابع مالي کافي براي سرمايه گذاري بهره مند نيستند. سرمايه هاي خرد مردم در صورتي که جذب بازارهاي سرمايه گردد مي تواند به رشد اقتصادي و توسعه اين بازارها کمک قابل توجهي نمايد. از طرف ديگر اين جذب سرمايه باعث کاهش نقدينگي و در نتيجه کاهش تورم نيز مي شود و البته سود مناسبي را نيز عايد سرمايه گذاران خرد مي نمايد. در نتيجه مي توان به اهميت و کاربرد صندوق هاي سرمايه گذاري پي برد. صندوق هاي سرمايه گذاري در بازار هاي سرمايه و بورس اوراق بهادار فعال هستند و به جذب سرمايه هاي خرد مي پردازند. بورس کالا نيز در سالهاي اخير در کشور تاسيس شده است و قابليت اين را دارد که صندوق هاي سرمايه گذاري در آن تشکيل شود. از اينرو در اين تحقيق تلاش مي شود به بررسي امکان تشکيل اين صندوق ها در اين تحقيق بپردازيم. در اين فصل تلاش مي شود مباني نظري مربوط به بورس کالا و صندوق هاي مشترک سرمايه گذاري را استخراج نماييم و همچنين به مرور ادبيات تحقيقات گذشته در اين زمينه اشاره نماييم.

2-2 بورس کالا
بازارهاي مالي به دو بخش عمده بازار پول و سرمايه تقسيم مي‌شوند؛ در بازار پول اسنادي مانند اوراق خزانه مورد معامله قرار مي‌گيرند، در اين بازار فعالان براي کسب سود اقدام به معامله مي‌کنند، متاعي را مي‌خرند يا به فروش مي‌رسانند، در اين بازارها واسطه‌ها و کارگزاران دخالت کرده يا حضور فعال دارند، اينها مورد معامله را براي خود نمي‌خرند يا نمي‌فروشند بلکه عمليات خريد يا فروش را براي ديگري انجام مي‌دهند، به عنوان مثال نماينده فروش اتومبيل يا بنگاه معاملات املاک که در هيچ کدام معامله براي کارگزار يا نماينده انجام نمي‌شود بلکه توسط کارگزار براي خريدار يا فروشنده صورت مي‌پذيرد.
آنچه در بورس کالا انجام مي‌شود شبيه معامله در بازار پول است. در بازارهاي مالي از نظر نوع و نحوه انجام معاملات و نيز خريداران و فروشندگان تفاوت‌هايي وجود دارد که سبب تفکيک بازارهاي مالي مي‌شوند. يک بخش ديگر بازار مالي بازار سرمايه يا بورس اوراق بهادار است. بازار اوراق بهادار به دو دسته بازارهاي اوليه و ثانويه تقسيم مي‌شود، از طرفي بازارهاي خارج از بورس هم داريم که در ايران به آن فرابورس مي‌گويند. بازارهاي مالي در تمام دنيا وجود دارند. در آمريکا 13 بورس منطقه‌اي فعاليت مي‌کنند که حدود 90 درصد از معاملات در سه بازار از اين 13 بازار انجام مي‌شود.
بورس کالا تعريفي مشابه تعريف بورس دارد؛ بورس کالا بازاري است تشکل و سازمان يافته که در آن به طور منظم کالاهاي معين با روش‌هايي از قبل تعريف شده مورد معامله قرار مي‌گيرند. در اين بازار تعداد زيادي عرضه‌کننده و خريدار از طريق کارگزاران اقدام به معامله مي‌کنند، در حال حاضر بورس کالا در ايران در چند حوزه فعاليت دارد که البته در حال گسترش در حوزه‌هاي ديگر نيز است، اين حوزه‌ها تحت عنوان رينگ‌هاي فلزات، پتروشيمي و معاملات مشتقه که فعلا منحصر به معاملات آتي سکه طلا است نام گذاري شده‌اند.
هرچند از نظر تئوري


دیدگاهتان را بنویسید