هاي نظامي پيچيده در نيروهاي مسلح به ويژه در صنعت هوانوردي تربيت نيروي انساني متخصص، ماهر و مجرب پروازي از اهميت ويژه اي برخوردار است. به موازات توسعه صنعت هوانوردي در سازمانهاي هوايي، صنعت شبيه ساز پروازي از اهميت خاصي در آموزش برخوردار مي باشد.
پس ازبه وجود آمدن هواپيماي موتوردار تمرينات اوليه روي نمونه اصلي هواپيما انجام مي گرفت به طوري که دانشجويان خلباني کنترل سمتي با سکان عمودي را در تاکسي و کنترل با ELEVATORرا با پرواز کوتاه مي آموختند. جنگ جهاني اول باعث توسعه اين شيوه آموزش خلباني به ويژه در کشورهاي ايتاليا و فرانسه گرديد. در سال 1915 يک دستگاه الکتريکي براي ضبط زمان عکس العمل براي تصحيح نوسانات در سيمولاتورها مورد استفاده قرار گرفت. سپس براي القا کردن شرايط خارجي به خلبان از قبيل بارش باران ، مه، تاريکي و … تمهيدات و وسايل کمکي در سيمولاتورها در نظر گرفته شد که اين کار اولين بار توسط آلماني ها انجام گرفت. با شروع جنگ جهاني دوم نياز به آموزش هاي خلباني براي هواپيما هاي جنگنده به شدت افزايش يافت. با پيشرفت صنايع هوايي در آن زمان از قبيل ملخ هاي با گام متغيير و ارابه هاي فرود متحرک و سرعت هاي مانور بالاتر، شبيه سازي کردن اين قسمت ها در سيمولاتور اهميت ويژه اي به خود گرفت (معظمي گودرزي، 1385، ص17). بسياري از مطالعات نشان داده اند که مي توان مهارت هاي کسب شده در سيمولاتورهاي پروازي را با موفقيت در هواپيما ها به اجرا گذاشت. با توسعه رايانه، شبيه سازها امروزه کاربرد وسيع تري پيدا کرده اند به طوري که در بيشتر آموزش هاي عملي از اين سامانه کمک گرفته مي شود شبيه سازها توانسته اند درآموزش رانندگي و تير اندازي با تانک، پرواز، کنترل ترافيک هوايي، رهگيري هوايي، درگيري هوايي، بمباران هوا به زمين و تيراندازي هاي هوا به هوا و زمين به هوا و هم چنين آموزش نگهداري سيستم هاي هواپيما جايگاه خاصي پيدا کنند تا جايي که مي توان گفت شبيه سازها در ساده ترين آموزش هاي عملي تا پيچيده ترين آنها بالاخص در نيروهاي مسلح کاربرد دارند.
درحال حاضر نظر به اهميت و ضرورت شبيه ساز در بحث ارتقاي سطح توانمندي کارکنان پروازي و تأثير آن در کاهش نرخ سوانح هوايي و خسارت هاي جاني و مالي، هواپيمايي ناجا با وجود تنوع وسايل پرنده و گستردگي جغرافيايي مأموريت ها از اين سامانه محروم مي باشد.
1-2) بيان مسئله:
شتاب تغييرات و دگرگونيهاي محيطي، فضاي رقابتي فشردهاي را ايجاد کرده است. سازمانها براي بقا در اين عرصه ناگزير بايستي به سطح بالايي از دانش و اطلاعات دست يابند، علاوه برآن از کارکنان خلاق، دانشمدار با قدرت تصميم گيري بهرهمند باشند. کارکنان توانمندي که با احساس مسئوليت، خلاقيت، ابتکار، اعتماد به نفس و احساس تعلق سازماني و توانا در کار گروهي با عملکرد خوب بتوانند در افزايش بهره وري سازمان نقش مؤثري ايفا کنند.
مسئوليت آموزش، ياد دادن و تغيير رفتار است. اگر آموزش به فراگيري و تحول منجر نشود، هرگز توان افزايي اتفاق نخواهد افتاد (بلانچارد،1996: 116). امروزه آموزش و توانمندسازي کارکنان به عنوان ابزاري براي اثربخشي سازمان و کسب مزيت رقابتي مورد توجه قرار ميگيرد. بيشک آموزش مؤثر و نافذ يکي از ابزارهاي مهم در توانمندسازي کارکنان براي رسيدن به اهداف سازماني است. آموزش اغلب وسيله ارتباطي است که براي گروه مشخصي از افراد در نظر گرفته ميشود و هدف آن توسعه مهارت ها، اصلاح رفتارها و بالا بردن سطح توانمندي اين افراد است. تمرکز اصلي آموزش بر اين است که چه چيزهايي بايد شناخته شود. واژه آموزش از اصول مهم کاري در سازمان است و از آنجا که مهمترين بُعد اين واژه، پرورش و رشد مهارتها و تخصصهاي کاري است، پايهريزي و استمرار روند آموزش در سازمان هاي امروزي نقش به سزايي در تخصصي عمل کردن ودر واقع پيشرو بودن آن سازمان دارد. امروزه صنعت هوانوردي با قدمت يک صد ساله به يک ضرورت تبديل گشته و تحولات چشمگيري به خصوص در دهه اخير داشته است. به موازات توسعه اين صنعت، شبيه ساز پروازي از اهميت خاصي در آموزش و صنعت هوايي برخوردار شده است .يکي از راههاي کاهش سوانح هوايي افزايش آموزش به وسيله شبيه سازها مي باشد. شبيه ساز هاي پروازي تجهيزاتي هستند که کليه مراحل پروازي را به صورت مجازي شبيه سازي مي کنند، از جمله چک هاي قبل از پرواز ( شامل چک هاي بيروني وسيله پرنده و داخل کابين وسيله پرنده مي شود .) نشستن و برخاستن ( يکي از مشکل ترين مراحل پروازي مي باشد و عواملي چون سرعت، درجه حرارت، وزن وسيله پرنده و… در آن تأثير گذار است.) عکس العمل در موقع بروز اشکال و حالت اضطراري ( واکنش صحيح و درست که خلبان در موقع بروز اشکال در وسيله پرنده از خود نشان مي دهد.) و… با کمک اين وسيله اجراي آموزش با حداقل هزينه و ضايعات (سرمايه انساني و تجهيزاتي ) ميسر خواهد بود . و محدوديت زماني براي آموزش آن مطرح نمي باشد .هواپيمايي ناجا براي بالا بردن سطح آموزش خلبانان و تکنسين فني و با هدف کاهش سوانح و حفظ سرمايه هاي ملي ( نيروي انساني و تجهيزات ) نسبت به اعزام کارکنان متخصص جهت آموزش با شبيه ساز به خارج کشور و در حال حاضر نيز به علت خودکفايي داخلي و بومي سازي اين صنعت مهم در داخل صورت مي گيرد و آموزش هاي خلباني ( بال ثابت و بالگرد ) در حوزه هاي مختلف در شرايط فعلي تحريم بسيار هزينه بر بوده و اجراي بخشي از آموزش هاي فوق به وسيله شبيه سازي متحرك هواپيماهاي مختلف جهت كاهش هزينه ها از ضروريات مي باشد. با توجه به مطالب فوق اين سؤال درذهن به وجود مي آيد به چه ميزان آموزش شبيه ساز پروازي منجر به ارتقاي توانمندي کارکنان خلبان هواپيمايي ناجا مي شود؟
1-3 ) اهميت و ضرورت انجام تحقيق :
با توجه به اهميت شبيه ساز هاي پروازي در سيستم هاي نظامي که مؤثرترين تکنولوژي آموزشي در جهت ارتقاء نظري و عملي کارکنان تحت آموزش مي باشد و با نگرش به کمبود خلبان و صرف هزينه گزاف جهت تربيت و آموزش خلبان، استفاده از شبيه سازها در امر آموزش فوق العاده حياتي مي باشد .اين در حالي است که استفاده از شبيه سازهاي پروازي در جهان مرسوم گشته و تحقق اين امر ضمن داشتن صرفه اقتصادي، به رفع مشکل تنگناهاي انرژي هم در آينده کمک مي نمايد و ضايعات نيروي انساني و تجهيزاتي را به حداقل ممکن مي رساند. ازطرفي درصد موفقيت در عمليات ها ومأموريت هاي سازماني در گرو استفاده بهينه از شبيه سازهاي پروازي مي باشد. امروزه در کشورهايي همانند روسيه، آمريکا و … که توانايي ساخت وسيله پرنده هم را دارد حداکثر استفاده از شبيه سازهاي پروازي و حداقل استفاده از وسيله پرنده بعمل مي آيد. در کشور ما نيز شبيه سازهاي پروازي در اين خصوص مي توانند نقش به سزايي در آمادگي و ارتقاي سطح توانمندي خدمه پروازي داشته باشد. با توجه به موارد مطروحه، جواب دادن به سؤالات تحقيق ساده نيست و ابعاد مختلفي دارد که مي بايستي مورد کنکاش و تحقيق قرار گيرد. آموزش يكي از راههاي اصولي و منطقي هدايت تلاشهاي كاركنان و سازمان است و باعث به كارگيري استعداد هاي نهفته، تقويت قدرت تخيل، به وجود آمدن اعتماد به نفس و حس انعطاف پذيري فكري در كاركنان خواهد شد. حال با توجه به شرايط خاص و ويژه بحث آموزشي در هواپيمايي نيروي انتظامي، ريسك پذيري بالاي پرواز در حين آموزش با وسايل اصلي پرنده، صرف هزينه هاي هنگفت و … توسعه به كار گيري شبيه سازها در فرايند آموزشي از اهميت خاصي برخوردار مي باشد. نظر به اينكه آموزش عملي با وسايل پرنده ضمن اينكه مخاطراتي رابه همراه دارد، در فضاي عملياتي، استرس زيادي را به فراگير، استاد ومربي وارد مي نمايد كه اين استرس در كارايي واثر بخشي آموزش به طور مستقيم ويا غير مستقيم تأثير منفي خواهد گذاشت.
در پروازهاي آموزشي هوايي، نشستن وبرخواستن يكي از سرفصل هاي آموزشي است در صورتي كه قبلاً فراگير با شبيه ساز اين عمل را چندين مرتبه انجام داده باشد با اعتماد به نفس بيشتري در پرواز واقعي مي تواند اين آموزش را فراگيرد وكمترين مخاطره را خواهد داشت، در صورتي كه اين آموزش با شبيه ساز انجام نشده باشد نگراني وقوع سانحه يا رويداد به فراگير واستاد استرس فراواني را وارد خواهد كرد واحتمال بروز هرگونه سانحه با دغدغه هاي موجود آموزشي وجود خواهد داشت، آموزش وضعيت هاي اضطراري1 و عادي2به علت مخاطرات و ريسك پذيري بالاي آن، تنها بايستي به وسيله شبيه ساز وضعيت هاي اضطراري آموزش داده شود واين آموزشها بايد ملكه ذهن گردند تا خلبان در چنين وضعيتي در كمترين زمان وبدون فكر اقدامات لازم را به عمل آورد، در غير اين صورت سانحهاي جبران ناپذيراتفاق خواهد افتاد كه موجب تلف شدن سرمايه هاي ملي (تجهيزات و نيروي انساني) ميگردد.
با اين وجود با توجه به تحريم هاي اعمال شده توسط استكبار جهاني و محدوديت هاي منابع مالي دولت، امكان جايگزيني وسايل پرنده موجود، به سختي فراهم مي شود. از طرفي به كارگيري وسايل پرنده اصلي در امر آموزش جهت تمرين وافزايش مهارت، موجب فرسودگي و استهلاك زودرس وسايل را فراهم مينمايد. چنانچه به كارگيري شبيه سازها در فرآيند آموزشي کارکنان پروازي بسيار حائز اهميت مي باشد. دراين تحقيق به بررسي تأثير آموزش شبيه ساز پروازي بر توانمندي کارکنان پروازي پرداخته خواهد شد.با اين وجود تدوين طرح و برنامه مشخصي در اين خصوص لازم به نظر مي رسد . اميد است که نتيجه اين پژوهش براي استفاده مديران و مسؤلان در اين زمينه مفيد واقع شود.
1-4) اهداف تحقيق :
– هدف اصلي:
بررسي تأثير آموزش شبيه ساز پروازي بر ارتقاي توانمندسازي کارکنان پروازي هواپيمايي ناجا
– اهداف فرعي:
1- ميزان اثربخشي آموزش شبيه ساز پروازي بر دانش کارکنان پروازي هوا ناجا
2- ميزان اثربخشي آموزش شبيه ساز پروازي بر مهارت کارکنان پروازي هوا ناجا
3- ميزان اثربخشي آموزش شبيه ساز پروازي بر نگرش کارکنان پروازي هوا ناجا
1-5 ) سؤالهاي تحقيق:
– سؤال اصلي:
آموزش شبيه ساز تا چه ميزان منجر به ارتقاي توانمندي كاركنان پروازي هواناجا مي شود؟
– سؤالهاي فرعي:
1- آموزش شبيه ساز پروازي تا چه ميزان بر دانش کارکنان پروازي تأثيرگذار است؟
2- آموزش شبيه ساز پروازي تا چه ميزان بر نگرش کارکنان پروازي تأثيرگذار است؟
3- آموزش شبيه ساز پروازي تا چه ميزان بر مهارت کارکنان پروازي تأثيرگذار است؟
در فصل آينده با توجه به اهداف و سؤالات مطرح شده در اين فصل به بيان مباني نظري و پيشينه داخلي و خارجي تحقيق، جهت حمايت از فرضيه هاي پژوهش مي پردازيم. و بر اين اساس مدل مفهومي تحقيق را ترسيم خواهيم كرد.
1-6) فرضيه ها و مدل پژوهش
* فرضيه اصلي:
آموزش شبيه ساز پروازي، تأثير معناداري بر توانمندسازي کارکنان پروازي هواپيمايي ناجا دارد.
– فرضيه هاي فرعي:
1- آموزش شبيه ساز پروازي تأثير معناداري بر دانش کارکنان پروازي دارد.
2- آموزش شبيه ساز پروازي تأثير معناداري بر مهارت کارکنان پروازي دارد.
3- آموزش شبيه ساز پروازي تآثير معناداري بر نگرش کارکنان پروازي دارد.
در اين پژوهش به بررسي تأثير متغير آموزش به طور عام و آموزش شبيه ساز پروازي به طور خاص، به عنوان متغير مستقل، بر عوامل توانمندساز کارکنان هوا ناجا، به عنوان متغير وابسته پرداخته ميشود. عوامل توانمندساز شامل سه زير متغير دانش، مهارت و نگرش ميباشند.
شکل 1-1 : مدل پژوهش
در جهان پويا و متحول امروز، رشد فزاينده تغييرات در همه ابعاد آن نسبت به تمامي قرون و اعصار سريع تر بوده است. قدرت واقعي در اختيار کشورهايي است که فقط با داعيه استقلال و نيل ب

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید