خود باز گشتن تعريف شده است .معمولا دو شرط در مورد جهانگرد صدق ميکند :اول از محل اقامت خود براي مدتي کمتر از يک سال دور بوده و دوم در محل جديد کسب درآمد ننمايد . جهانگردي و گردشگري از ويژگيهاي انسان کنجکاو و حقيقت جو است .در طول تاريخ ملل و اقوام جهان ، همواره ، کساني بوده اند که از روي کنجکاوي و يا از سر حقيقت جويي از شهر و ديار خويش پا فراتر نهاده و در پي ديدار از شگفتي هاي آفرينش و نقاط ديدني جهان و سرزمين هاي دور و نزديک به جهانگردي و گردشگري روي آورده اند .
برخي از مردم گردشگري ( توريسم ) را فقط ، حرکتي ميدانند که توسط گروهي از مردم در روزهاي تعطيل انجام مي شود . حال آنکه گردشگري ، پديده اي است که فعاليت هاي متعدد و متنوعي را در برگرفته و از نظر تاثير بر محيط زيست و اجزاي تشکيل دهنده آن کاملا حائز اهميت مي باشد . کاربرد اصطلاح جهانگردي يا توريسم ، امروزه بدون توجه به علت مسافرت صورت مي گيرد و فقط حاکي از حرکت يک شخص به شهر يا کشورهاي ديگر و يا حرکت وي از منطقه اي به منطقه ديگر از کشور خودش مي باشد .در تمام انواع جهانگردي توجه به جنبه هاي تفريحي و کار وجود دارد .1
2-11-1 رشد فزاينده گردشگري
فعاليت هاي مربوط به گردشگري در جهان طي سال هاي 1970 تا 1990 به ميزان 300 درصد و طي دهه 1990 معادل نيمي از اين ميزان افزايش داشت . در طول سال 1999 تعداد 425 ميليون نفر در مقياس بين المللي مسافرت کردند که اين رقم معادل 8 درصد از کل جمعيت جهان است . حدود 60 درصد از مسافرت ها مستقيما به موضوع گردشگري مربوط مي شود .
بيشترين حجم گردشگري به کشورهاي پيشرفته تعلق دارد .اروپا به تنهايي پذيراي بيش از نيمي از جمعيت گردشگري جهان است . در کشورهاي در حال توسعه ، گردشگري بيشتر جنبه ملي دارد . بر اساس آخرين آمارها و برآوردها حجم گردشگري داخلي ده برابر حجم گردشگري بين المللي است در جوامع پيشرفته صنعتي تا 80 درصد مردم گردشگري داخلي مي کنند .
سهم اروپا در جذب گردشگران خارجي در مقايسه با ديگر مناطق جهان به ويژه حوضه آسيا و اقيانوس آرام رو به کاهش است .
-1-http://vcmdrp.tums.ac.ir

به طور کلي سهم کشورهاي در حال توسعه در جلب گردشگران خارجي طي 15 سال منتهي به 1991 بيش از دو برابر افزايش يافت .
رشد فزاينده گردشگري در جهان به عوامل متعددي مربوط مي شود که اصلي ترين آنها عبارتند از : افزايش درآمد ساليانه مردم ، افزايش اوقات فراغت ، بهبود شبکه هاي جابه جايي ، توسعه وسايل ارتباطي و سرانجام افزايش آگاهي هاي عمومي در مورد ساير نقاط دنيا .
2-12 ارکان صنعت جهانگردي
ترکيبي از فعاليتها ، خدمات و صنعت جهانگردي را تشکيل مي دهند . کميت و کيفيت اين عوامل نقش تعيين کننده اي را در موفقيت يا عدم موفقيت جهانگردي در هر منطقه ايفا مي کنند .
2-12-1 منابع طبيعي :
شامل منابع طبيعي است که به صورتهاي متفاوت در هر منطقه وجود دارد و براي جلب نظر سياحان از آنها بهره برداري مي شود .منابع طبيعي موجود در دنيا همچون آب و هوا ، جنگلها ، سواحل دريا ، جزاير ، حيوانات خاص هر منطقه ، گلها و گياهان ، کوهستان ها و امثال آنها مي باشد .
2-12-2 عوامل زير بنايي :
مانند شاهراهها ، فرودگاهها ، خطوط راه آهن ، جاده ها ، پارکينگ ، پارکها ، امکانات روشنايي ، تسهيلات دريايي و بندري ، اتوبوس ، ايستگاه راه آهن ، هتل ها ، متل ها ، رستوران ها مراکز خريد ، امکانات تفريحي ، موزه ها و مغازه ها مي باشند . همچنين سيستمهاي تصفيه آب آشاميدني ، سيستمهاي سوخت رساني ، ارتباطات و سيستم هاي بهداشتي از جمله عوامل زير بنايي مهم در جهانگردي به شمار مي آيند .
2-12-3 تجهيزات حمل و نقل :
شامل کشتي ها ، هواپيماها ، ترنها ، اتوبوسها ، خودروهاي سواري ، تاکسي ها ، ترن هاي هوايي و تسهيلات مشابه از جمله تجهيزات حمل و نقل مسافران مي باشد .
منابع فرهنگي و روحيه مهمان نوازي :
اين منابع شامل آ ثار فرهنگي است که موجب جلب نظر بسياري از جهانگردان مي گردد .روحيه مهمان نوازي را مي توان از نحوه خوش آمد گويي کارکنان سازمان ، علاقه مندي ، مودب و صميمي بودن آنها تمايل به ارائه خدمات قابل قبول و ساير رفتارهاي گرم و دوستانه آن ها درک کرد .منابع فرهنگي هر منطقه نيز شامل هنرهاي مستظرفانه ، تاريخ ، موسيقي ، هنرهاي نمايشي ، رقص و ورزشها و ساير فعاليت هاي فرهنگي است .
جاذبه هاي جهانگردي موفقي را ميتوان از ترکيب منابع فرهنگي به دست آورد .مثلا وقايع و مسابقات ورزشي ، جشنواره هاي ملي و سنتي ، بازي ها و مسابقه ها از زمره اين ترکيبات فرهنگي مي باشند . در خصوص افزايش قابليت هاي منطقه براي پذيرش حداکثر توريست به نکته اي بسيار مهم بايد توجه داشت که در نظر گرفتن ملاحضات اکولوژيک منطقه است . شناسايي محيط زيست به ما کمک مي کند که گامهايي در جهت حفظ آن برداريم و نه نابودي آن . نگهداري و حفاظت در مقابل خطراتي مانند فرسايش زمين ( از دست رفتن منابع سبز طبيعي ) و آلودگي آب .
ارزش و اهميت اقتصادي جهانگردي به قدري زياد است که از آن غالباَ به عنوان ” صنعت توريسم ” نام مي برند و از عوامل مهم رونق اقتصادي به شمار مي آورند .
2-13 صنعت توريسم :
گسترش امکانات ارتباطي و سرعت حمل و نقل ، توريسم را به يک صنعت قابل بهره برداري با ظرفيت هاي بالاي سرمايه گذاري تبديل کرده است .در سراسر جهان کشورهاي مختلف صنعت توريسم را از دو زاويه اقتصادي و فرهنگي مي نگرند . از زاويه اقتصادي مي نگرند چرا که توريسم ميتواند به عنوان يک منبع تامين ارز در خدمت برنام
ه هاي رونق اقتصادي کشورها در آيد و از زاويه فرهنگي که کشورهاي مختلف جهان با گرايش هاي مختلف سياسي – اجتماعي به هر حال خواهان آن هستند کمک کند .
2-14 جهانگردي و عمران منطقه اي :
عمران منطقه اي از جمله مسائلي است که بيش از هر چيز ديگري ذهن برنامه ريزان را به خود مشغول مي دارد .منطقه اي کردن برنامه هاي عمراني در مناطق مختلف کشور و احتراز از رشد بي حد يک يا دو مرکز شهري و صنعتي و به اين ترتيب ارزشمند کردن صنايع در هر منطقه اي الزامي است . بوجود آمدن قطب هاي جهانگردي در مناطقي که داراي منابع کافي باشد ( طبيعي ، هنري ، باستاني ) کمک بزرگي به توسعه منطقه مي نمايد . در حقيقت با ارزشمند کردن نواحي و مناطقي که از نظر اقتصادي در حال رکود هستند ايجاد مشاغل جديد و صنايع تکميل و ثانوي در آمد ، اين امکان را مي دهد که بتوان به مهاجرتهاي روستايي مبارزه کرد . جهانگردي با انتقال قوه خريد مناطق شهري بزرگ و مراکز صنعتي به مناطقي که توسعه نداشته اند تا اندازه اي در بين مناطق مختلف مملکت ايجاد تعادل مي کند
2-15 تاثير توريسم بر سياحت داخلي :
صنعت جهانگردي به نحوه چشمگيري به روي توسعه سياست داخلي اثر مي گذارد و از يک طرف امکان دارد موجب ازدياد گردشگري داخلي شود و جهانگردي خارجي را که ممکن است در اثر فقدان تسهيلات جهانگردي داخلي پيش آيد تقليل دهد .
2-16 صنعت توريسم و اثرات فرهنگي – اجتماعي :
به طور خلاصه اين اثرات عبارتند از :
توسعه روابط فکري ، فرهنگي ، هنري ، اجتماعي بين افراد کشورهاي صادر کننده توريست و افراد پذيراي توريست . گسترش مبادلات و همکاري هاي بين المللي و تقويت همبستگي ميان جهانيان و توسعه تفاهم و انتقال نکات مثبت و سازنده ساير فرهنگ ها به مردم شناخت مردم از فرهنگ و تمدن کشورهاي ديگر .
2-17 نگرش ايران به توريسم
برنامه پنج ساله اول و دوم نقش توسعه اجتماعي اقتصادي ايران ، مانند هر برنامه توسعه نگر به توريسم به عنوان يک منبع موثر اجتماعي – اقتصادي توجه داشته است و اين در حالي است که به اعتراف اغلب کارشناسان تا قبل از تدوين و اجراي اين برنامه صنعت توريسم به عنوان يک صنعت فراموش شده تابع هيچگونه نظام برنامه ريزي شده نبود . با اينکه در سالهاي اخير جهانگردي به عنوان صنعتي سودآور و اشتغال زا شناخته شده است و در موازنه پرداختهاي ارزي کشورها نقش مهمي را ايفا کرده است . در ايران توريسم تا کنون جايگاه واقعي خود را نيافته است و با وجود موقعيت هاي مناسب و مساعد جغرافيايي و وجود بسياري از مواهب طبيعي و انواع جاذبه هاي قابل عرضه به بازارهاي بين المللي ، در آمد ارزي ايران از اين بابت بسيار ناچيز است . کسي در اين نکته ترديد ندارد که ايران به لحاظ جاذبه هاي توريستي يکي از ممتاز ترين کشورهاي جهان است . گوناگوني آب و هوا در فصلهاي مختلف سال در کنار آثار زيبا و کم نظير مذهبي و باستاني هنرهاي ظريف و سنتهاي جالب توجه از ايران ، تصوير يکي از پر جاذبه ترين کشورهاي تاريخي را ترسيم مي کند .
اما به دست آوردن تعداد توريست مورد اشاره ي برنامه هاي پنج ساله توسعه به عواملي چند نياز دارد که همه آنها در زمره خدمات طبقه بندي مي شوند . امکاناتي نظير وسايل حمل و نقل ، اقامتگاه مناسب ، انعطاف در خروج فراورده هاي صنايع دستي توسط توريستها ، تسريع در خدمات مسافرتي نظير صدور رواديد ، همه دست به دست هم مي دهند تا شمار توريست بين المللي نسبت به ايران گردان افزايش يابد .
2-17-1 – سياست هاي کلي
ارتقاء کمي و کيفي تاسيسات جهانگردي بويژه اضافه کردن تورهاي داخلي و خارجي به منظور پر کردن شکاف موجود ميان تورهاي ايران و کشورهاي پيشرفته .
فعال ردن بخش خصوصي
آموزش نيروي انساني و تربيت کادر متخصص
فراهم آوردن تدريجي با شرايط خودکفايي در صنعت جهانگردي
2-17-2 – سياست هاي اجرايي
* جذب و هدايت سرمايه هاي بخش غير دولتي به سوي احداث هتل ها و رستوران ها و تاسيسات جهانگردي
* بهره گيري از تکنولوژي داخلي و معماري بومي و هنرهاي سنتي براي طراحي و تزئين تا سيسات و مراکز ايرانگردي و سياحتي و اتمام پروژه هاي نيمه تمام و بهره برداري همه جانبه از آنها .
* راه اندازي و توسعه تورهاي داخلي با بهترين امکانات و وسايل رفاهي
* تسهيل امر ورود و خروج جهانگردان خارجي در مرزها
* کوشش براي کاهش هزينه هاي ارزي با بهره گيري از مصنوعات داخلي
* اقدام به برپايي کنفرانسها ، نمايشگاه ها و جشنواره هاي فرهنگي – هنري و توريستهاي ورزشي بين المللي براي تبليغات جهانگردي و جلب سياح از طريق هماهنگي بين سازمانها و ارگان هاي مختلف .
* ارائه خدمات خاص ايرانگردي و جهانگردي از طريق تاسيسات و امکانات دولتي به منظور الگو قرار گرفتن براي بخش خصوصي و تامين نيازهاي کارمندان دولت و اقشار کم در آمد .
* همکاري سازمانهاي بين المللي و کشورهاي پيشرفته در جهت تجارت صنعت جهانگردي .
2-18 اثرات زيست محيطي گردشگري
رابطه ي بين گردشگري و محيط زيست ، رابطه ي پيچيده اي است . اين پديده در بردارنده ي فعاليت هاي زيادي است که مي تواند اثرات زيان اوري بر محيط زيست داشته باشد مانند آلودگي هواي ناشي از حرکت هواپيماها و اتوبوس ها ،آلودگي آب ناشي از وجود فاضلاب ها ، توليد زباله توسط گردشگران و نيز زيان هاي زيست محيطي از تخريب زمين و ساخت راه ها.1

)-1-contemporary tourism and international approach/chris cooper , C michaeal hall

نمونه هاي اثرات زيست محيطي گردشگري در مقياس محلي فراوان است . براي مث
ال اين اثرات در منطقه مديترانه به عنوان کانون گردشگري جهان کاملاَ شديد و نامطلوب است و رشد شهر نشيني در بخش وسيعي از سواحل فرانسه ، اسپانيا و ايتاليا نيز ناشي از اثرات گردشگري است که نتايج آن به صورت تغييرات بنيادي در چشم اندازها ، فشار بر روي حيات وحش مشکل مديريت پسماندهاي جامد و مايع ( زباله و فاضلاب ) آشکار شده است .آتش سوزي در جنگل ها عموميت يافته به طوري که هر سال 200 هکتار از جنگل هاي مديترانه نابود مي شود .
2-18-1 آب
استفاده بيش از حد از منابع حياتي آب براي ، شنا و بازيهاي آبي به لحاظ توليد فاضلاب اثرات مستقيمي بر نظامهاي آب شناختي ( هيدروليک ) ، ساختمان سد و آلودگي آب هاي شيرين دارد .
2-18-2 خاک
فرسايش ناشي از بهره برداري نا مناسب از خاک ، استفاده از وسايل نقليه موتوري در خارج از جاده هاي اصلي موجب

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید