ريسک ارائه داد (همان منبع ، 126)94 .
الف) حساسيت95 : تغيير يک متغير وابسته بر اثر تغيير يک متغير مستقل، مثل تغييرات قيمت در قبال تغيير يک واحد نرخ سود، ديرش و ضريب حساسيت (بتا) ، هر دو از اين طبقه مي باشند.
ب) نوسان96: عبارت است از نوسان يک متغير در اطراف ميانگين و يا يک پارامتر تصادفي ديگر، مثل : واريانس و انحراف معيار.
ج) معيارهاي ريسک نامطلوب: اين معيارها برعکس معيارهاي نوسان، تنها بر بخش مخرب ريسک تمرکز دارند و در حقيقت نوسانات زير سطح ميانگين و يا متغير هدف را مورد محاسبه قرار مي دهند. معيار نيم واريانس و نيم انحراف معيار براي محاسبه ريسک نامطلوب و معيار ارزش در معرض ريسک (خطر) از اين دست مي باشند.
نمودار 5-2 طبقه بندي معيارهاي کمي ريسک (رتبه بندي براساس پيچيدگي محاسبه)
1-8-2- انواع ريسک : نگرش نظريه نوين پرتفوي97(ريسک هاي سيستماتيک و غير سيستماتيک )
نگرش قبلي پيرامون ريسک را معمولاً “نگرش بنيادي” مي نامند، زيرا عوامل ذاتي مؤثر بر تغييرپذيري (انحراف معيار) بازدهي اوراق بهادار را در طول زمان نشان مي دهد.
نگرش ديگر نيز براي ريسک از مفاهيم نظريه پرتفوي ، مدل تک عاملي و مدل قيمت گذاري دارايي هاي سرمايه اي 98 ، توسط مارکويتز، شارپ و ساير محققان استخراج شده است. اين نظريه ها به تفصيل در قسمت هاي بعدي همين فصل مورد بحث قرار خواهد گرفت.
براساس نگرش نظريه نوين (مدرن) پرتفوي ، کل ريسک به دو نوع : ريسک قابل کنترل (ريسک غيرسيستماتيک)99 و ريسک غير قابل کنترل (ريسک سيستماتيک)100 ، تقسيم بندي مي شود. همچنين در صورت ايجاد پرتفوي متنوع از سهام منتخب بازار ريسک غيرسيستماتيک قابليت به حداقل رسيدن پيدا مي کند . ريسک سيستماتيک که زائيده تغييرات اقتصادي ، سياسي، اجتماعي و محيطي بازار سرمايه است، غير قابل کنترل بود. براي سهام مختلف روندي تقريباً يکسان دارد. شواهد تجربي اين ادعا، روند مشابه قيمت شاخص هاي مختلف در طول زمان است.
ريسک غيرسيستماتيک + ريسک سيستماتيک = ريسک کل
تورم، بيکاري، تحولات اقتصادي و سياسي، تغييرات مالياتي و … از مواردي هستند که در ايجاد ريسک سيستماتيک نقش دارند. ساختار هزينه هاي شرکت، نوع مديريت شرکت، ساختار هزينه هاي شرکت و … مي شود که در نمودار زير نشان داده شده است .
نمودار 6-2 : ريسک سيستماتيک و غير سيستماتيک
(منبع : جهانخاني و پارسائيان،1375، 119)1
سرمايه گذاران مي توانند با تشکيل يک پرتفوي متنوع، قسمتي از ريسک کل را کاهش دهند. هر چه تعداد اوراق بهادار موجود در پرتفوي بيشتر شود، عناصر خاص شرکتي ميل به حذف شدن خواهند داشت و ريسک غيرسيستماتيک کوچکتر و کوچکتر مي شود و ريسک کل پرتفوي به ريسک سيستماتيک نزديک تر مي شود. بنابراين ايجاد تنوع در اوراق بهادار، نمي تواند باعث کاهش ريسک سيستماتيک شود، و به عبارت ديگر کل ريسک پرتفوي، نمي تواند بيشتر از کل ريسک پرتفوي بازار کاهش يابد. با تنوع بخشيدن به دارايي ها (خريد اوراق بهادار گوناگون ) مي تواند ريسک منحصر به فرد و يا غير سيستماتيک سهام عادي را از بين برد.
فصل سوم
روش‌ اجراي تحقيق
1-3 مقدمه
هدف از هر نوع بررسي و تحقيق کشف حقيقت است. حقيقت نيز بر پايه کاوش و تجسس و کشف عوامل منطقي مربوط به خصوصيات اجزا، موضوع تحقيق قرار دارد. منظور از روش تحقيق علمي، پيروي از رويه منظم و سيستماتيکي است که در جريان استفاده از روش هاي آماري و مرتبط ساختن عوامل موضوع تحقيق بايد رعايت گردد. در واقع روش تحقيق علمي، شامل اندازه گيري و ارزيابي و مقايسه عوامل براساس اصول و موازين پذيرفته شده از طرف دانشمندان، براي حل مشکلات و مسائل بوده است و مستلزم قدرت انديشه و ظرفيت تعمق، تشخيص، قضاوت و ابتکار است (کيقبادي و ستاري، 1354، 20)1.
در اين فصل مراحل انجام تحقيق مورد بررسي قرار مي گيرد. روش تحقيق، ويژگي هاي تحقيق، فرضيه هاي تحقيق، جامعه مطالعاتي ، نحوه جمع آوري داده هاي مربوط به متغيرهاي تحقيق و چگونگي تجزيه وتحليل اطلاعات نيز در اين فصل مورد توجه قرار گرفته است.
2-3- روش تحقيق
دشوارترين گام در فرآيند تحقيق، مشخص کردن مسأله مورد مطالعه است. نخست آنکه دربار? يک چيز، يک مانع يا يک وضعيت مبهم ترديد وجود دارد، ترديدي که نيازمند تعيين است . در هر تحقيق ابتدا بايد نوع، ماهيت، اهداف تحقيق و دامنه آن معين شود تا بتوان با استفاده از قواعد وابزار و از راه هاي معتبر به واقعيت ها دست يافت.
از لحاظ طبقه بندي برمبناي روش و ماهيت از نوع تحقيقات همبستگي است که با استفاده از داده هاي مشاهده شده انجام مي شود در تحقيق همبستگي هدف اصلي آن است که مشخص شود آيا رابطه اي بين دو يا چند متغير کمّي وجود دارد يا نه؟ و اگر وجود دارد اندازه و حد آن چقدر است هدف از مطالعه همبستگي ممکن است برقراري يک رابطه يا نبود آن و بکارگيري روابط در انجام پيش بيني ها باشد، مطالعه همبستگي تعدادي از متغيرهايي را که تصور مي رود با يک متغير پيچيده عمده مرتبط هستند ارزيابي مي کند(خاکي، 1388، 218)1.
مقياس اندازه گيري داده ها مقياس نسبي است . مقياس نسبي بالاترين و دقيق ترين سطح اندازه گيري را ارائه مي دهد اين مقياس علاوه بر دارا بودن کليه خصوصيات مقياسهاي ديگر، از صفر مطلق نيز برخوردار است. روش تحقيق به صورت قياسي – استقرايي است که در آن مباني نظري و پيشينه پژوهش از راه کتابخانه ، مقاله و اينترنت جمع آوري شده و به صورت استدلال قياسي و در رد يا اثبات فرضيه هاي پژوهش با به کارگيري روش هاي آماري مناسب، از استدلال استقرايي در تعميم نتايج استفاده شده است. چون هدف پژوهش شناخت رابطه همبستگي بين سرمايه فکري و ريسک سيستماتيک و غيرسيستماتيک در شرکت هاي بورسي است تحقيقات همبستگي شامل کليه تحقيقاتي است که در آنها سعي مي شود رابطه متغيرهاي مختلف با استفاده از ضريب همبستگي کشف و تعيين شود. بنابراين شاخص همبستگي شاخص دقيقي است که بيان مي کند تغييرات متغير تا چه اندازه اي به متغير ديگر وابسته است. تحقيق حاضر از حيث هدف تحقيق کاربردي بوده است که مبتني بر تجزيه و تحليل اطلاعات جمع آوري شده از بورس اوراق بهادار تهران مي باشد. هدف تحقيقات کاربردي توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص است . در تحقيقات کاربردي، تأکيد برتأمين سلامت و رفاه توده مردم و مطلوب بودن فعاليت است و يافته هاي آن نيز به ميزان بسيار زياد قائم به مکان و زمان هستند.
3-3- روش گردآوري اطلاعات
يکي از ضروريات هر مطالعه و پژوهش وجود اطلاعات مربوط و قابل اتکا و سرعت و سهولت دسترسي به آن مي باشد(حافظ نيا، 1386، 64)2.
در اين تحقيق براي جمع آوري داده هاي موردنياز فرضيه ها و هم چنين مباني نظري پژوهش، از روش کتابخانه اي استفاده شده است. هم چنين ابزار گردآوري اطلاعات در بخش ابزار گرد آوري معين وتوضيح داده شده، صورت هاي مالي ، يادداشت هاي همراه و گزارش هاي مالي شرکت هاي مورد مطالعه بوده است که اين موارد توسط سازمان بورس اوراق بهادارتهران منتشر گرديده است . اين نوع اطلاعات در سايت بورس آرشيو شده است و اين گروه داده ها از نوع داده هاي ثانويه محسوب شده و مشخصاً داراي اعتبار و روايي است.
4-3 روايي و پايايي تحقيق
روايي: منظور از روايي اين است که مقياس و محتواي ابزار يا سؤالات مندرج در ابزار دقيقاً متغيرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد، يعني اينکه هم داده هاي گردآوري شده از طريق ابزار، مازاد به نياز تحقيق نباشد و هم اينکه بخشي از داده هاي موردنياز در رابطه با سنجش متغيرها در محتواي ابزار حذف نشده باشند يا به عبارت ديگر، عين واقعيت را به خوبي نشان دهد. در اين تحقيق براي روايي پژوهش از داده هاي مالي حسابرسي شده پايان سال مالي استفاده شده است از آنجا که صورت هاي مالي شرکت ها در بورس بايد توسط حسابرسان مستقل، مورد بررسي قرار گيرد تا قابل ارايه در بورس اوراق بهادار باشد بنابراين ميتوان گفت که داده هاي مورد استفاده از صورت هاي مالي حسابرسي شده از روايي بالايي برخوردار است.
پايايي : پايايي ابزار که از آن به اعتبار ، دقت و اعتمادپذيري تعبير مي شود، عبارت است از اينکه اگر يک وسيله اندازه گيري که براي سنجش متغير و صفتي ساخته شده در شرايط مشابه در زمان يا مکان ديگر مورد استفاده قرار گيرد. نتايج مشابهي از آن حاصل شود، به عبارت ديگر، ابزار پايا يا معتبر ابزاري است که از خاصيت تکرار پذيري و سنجش نتايج يکسان برخوردار باشد. وبا توجه به اينکه در اين تحقيق، اطلاعات واقعي مي باشند و برمبناي نظرات شخصي نمي باشند پس اگر در چند سال بعد نيز با وجود شرايط يکسان مورد استفاده قرار گيرد نتايج مشابه از آن حاصل مي شود.
همان طور که بيان مي شود، ابزارهاي گردآوري داده ها در تحقيق حاضر، بانک هاي اطلاعاتي و نرم افزارهاي اطلاعاتي موجود مانند تدبيرپرداز و صورت هاي مالي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و هم چنين سايت هاي اينترنتي مي باشند که اطلاعات حسابرسي شده و دادههاي موردنياز در اين تحقيق را عيناً در اختيار محقق قرار مي دهد.
5-3- ابزارگردآوري اطلاعات
ابزار گردآوري اطلاعات، اسناد کاوي و بانک هاي اطلاعاتي و همچنين مشاهده مي باشد و داده هاي موردنياز شامل سود عملياتي ، هزينه حقوق و دستمزد ، هزينه استهلاک ، دارايي مشهود، جمع داراييها، حقوق صاحبان سهام ، درآمد و قيمت سهام شرکت هاي نمونه آماري در اطلاعات مالي مندرج در صورت هاي مالي حسابرسي شده آنها خواهد بود که اين اطلاعات از سوابق موجود در نرم افزار ره آورد نوين و همچنين در موادي از آرشيوهاي الکترونيکي و اينترنتي استخراج مي شود.
6-3- جامعه آماري تحقيق
بارتلي و پير ،2004 تحقيقات متعددي در مورد دستيابي به بهترين دور? زماني برآورد بازده مورد انتظار انجام دارند. آن ها به اين نتيجه رسيدند که استفاده از بازده هاي ماهانه يک دور? زماني 5 ساله بهترين قالب زماني در زمينه چنين تحقيقاتي است .
بنابراين با توجه به تحقيقات فوق و براي دقت و اعتبار بيشتر نتايج تحقيق پيش رو دور? زماني 5 ساله که از ابتداي سال 1383 تا پايان سال 1387 است به عنوان دور? زماني تحقيق انتخاب شد. جامعه آماري پژوهش حاضر، در برگيرند? کليه شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار (از کليه صنايع) مي باشد که تمام معيارهاي زير را داشته باشد.
1- در باز? زماني سالهاي 1383 تا 1387، سهام شرکت در بورس اوراق بهادار مورد معامله قرار گرفته باشد.
2- پايان سال مالي شرکت ها 29 اسفند باشد.
3- اطلاعات کامل و يادداشت هاي همراه صورت هاي مالي شرکت ها در دسترس باشد.
4- جزء شرکت هاي سرمايه گذاري (هلدينگ و واسطه گري مالي) نباشد.
5- طي دور? مورد بررسي زيان ده نباشد.
نمونه مطالعاتي که با توجه به موارد ياد شده در بالا انتخاب شده است منجر به انتخاب 70 شرکت در بورس اوراق بهادار تهران مي باشد. از اين رو، کل اين شرکت ها مورد بررسي قرار گرفت و هيچ گونه نمونه گيري به عمل نيامد که نام آن ها در پيوست ارائه گرديده است.
7-3 مدل تحقيق و شيوه اندازه گيري متغيرهاي پژوهش
نمودار 1-3 تحليلي تحقيق
مدل پاليک در سال (2000-1998) شکل گرفته است. اين مدل بر ايجاد ارزش شرکت بر اساس مؤثر بودن مديريت منابع شرکت تأکيد دارد. نحوه محاسبه ضريب ارزش افزوده سرمايه فکري به شرح زير مي باشد.
(1)
که در آن :
VAICi101= ضريب ارزش افزوده سرمايه فکري شرکت i ام.
HCEi = ضريب سرمايه انساني شرکت i ام
SCEi = ضريب سرمايه ساختاري شرکت iام
5) CEEi = ضريب سرمايه فيزيکي

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید