ى در سازمان بر توسعه فرايند مديريت دانش بويژه از بعد خلق و انتقال دانش تاثير گذار است.
– تسليمي، منوريان و آشنا(1385) در پژوهشي تحت عنوان” بررسي رابطه کارآفريني درون سازماني و سرمايه اجتماعي در يک شرکت صنعتي ” به اين نتايج دست يافتند که بين سرمايه اجتماعي و ابعاد آن (شناختي و ساختاري) با کارآفريني درون سازماني رابطه مثبتي وجود دارد، به عبارتي روشنتر، با افزايش سرمايه اجتماعي کارآفريني درون سازماني افزايش مييابد.
* نتيجهگيري از پژوهشهاي انجام شده
سرما?ه اجتماع? مختص رشتهاي خاص ن?ست و در واقع موضوع? ب?ن رشتهاي است و امـروزه بـه عنـوان ?ک? از مهمتر?ن شاخصهاي رشد و توسعه در هر جامعهاي مطرح است. اصولاً سـرما?ه اجتماع? پ?ش درآمد هرگونه تغ??رات مثبت و ضروري در سطح خرد ?عن? سازمانها و در سطح ک?ن ?عنـ? مل? و ب?نالملَ? است. بنابرا?ن در ا?ن راستا ?زم است به شناخت عوامـل آسـ?ب زا و کـاهش دهنـده سـرما?ه اجتماع? در جهت تضـع?ف عوامـل آسـ?ب زا و تقو?ت عوامل مثبت و افزا?ش دهنده سرما?ه اجتماع? حرکت کرد و سوي ديگر مديريت دانش که عاملي مهم و حياتي براي يک سازمان است تا سازمان بروز و داراي اطلاعات و علم جديد باشد و بتواند با سازمانهاي ديگر رقابت کند. در عرصه رقابت باقي بماند است که لازم است تا زمينه افزايش دانش در سازمان را ايجاد کرد. با مرور پژوهشهاي داخلي و خارجي در حوزه سرمايه اجتماعي و مديريت دانش ارزش اين دو دارايي ناملموس و کليدي در خلق ارزش و ثروت براي سازمان کاملاً نمايان است و در همه تحقيقات وجود رابطه بين اين دو دارايي را نشان ميدهد و ارتباط اين دو دارايي را بيان ميکنند وبا تغيير در سرمايه اجتماعي باعث تغيير مديريت دانش ميشود و اثرات اين دو دارايي بر يکديگر و بر مولفههايي از قبيل يادگيري سازماني، اثربخشي سازماني، بهبود عملکرد، فرهنگ سازمان، مشارکت و خرد جمعي و تسهيم دانش معلوم گرديد. اما در بررسي پژوهشها، دو کمبود عمده قابل مشاهده بود که اولين آن، بررسي سرمايه اجتماعي و مديريت دانش که فقط تاثبر سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش و مولفههاي مديريت دانش بوده يعني فقط مولفههاي مديريت دانش بررسي شده است که ما در اين پژوهش بررسي سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش و بررسي تأثير ابعاد سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش را بررسي کردهايم و دومين مورد نيز چون تمامي تحقيقات تحليل فردي بوده که در اين تحقيق به خاطر اينکه سرمايه اجتماعي واحد تحليلاش سازماني است در سطح سازمان بررسي کردهايم.
3 فصل سوم روش شناسي تحقيق
مقدمه
در اين فصل ابتدا روش تحقيق انتخاب شده اين پژوهش را شرح داده سپس جامعه آماري و حجم نمونه ونمونهگيري را بيان کرده و در ادامه روش و ابزار جمعآوري دادهها، روايي و پايايي ازجمعآوري دادهها و روش تجزيه و تحليل دادهها که در اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفته را شرح ميدهيم.
3-1 روش تحقيق:
به طور کلي روشهاي تحقيق در علوم رفتاري را ميتوان با توجه به دو ملاک تقسيم کرد. الف) هدف تحقيق ب) نحوه گردآوري دادهها.
اين تحقيق بر حسب هدف کاربردي و بر اساس روش توصيفي از نوع همبستگي است. به اين دليل کاربردي است که استفاده از نتايج طرح براي بهبود عملکرد شعب بانکها است و به اين دليل توصيفي است که مطالعه وضعيت موجود تأثير سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) مدنظر است. و از اين جهت که محقق در صدد روابط بين دو متغير ميباشد تحقيق از نوع همبستگي است (سكاران، اوماـ1391 : ص9).
3-2 جامعه آماري
جامعهي آماري عبارتست از مجموعهاي از افراد يا واحدها كه داراي حداقل يك صفت مشترك باشند. معمولا در هر تحقيق، جامعهي مورد بررسي يك جامعهي آماري است كه پژوهشگر مايل است دربارهي صفت ( صفتها) متغير واحدهاي آن به مطالعه بپردازد.
تعريف جامعهي آماري بايد جامع و مانع باشد. يعني اين تعريف بايد چنان بيان شود كه از نقطه نظر زماني و مكاني همه واحدهاي مورد مطالعه را در برگيرد و در ضمن، با توجه به آن، از شمول واحدهاي كه نبايد به مطالعهي آنها پرداخته شود جلوگيري به عمل آيد ( سرمد، همکاران1392: ص 177 ).
جامعه آماري اين تحقيق به کليه شعب بانکهاي که از جهات خاص مربوط به نقطه نظرهاي تحقيق داراي صفات مشترک بوده و مشمول نتايج تحقيق مورد نظر باشد که تحقيق مورد مطالعه شامل شعب بانکهاي دولتي و خصوصي (تجارت، رفاه، صادرات، مسکن، سپه، ملي، کشاورزي، ملت، توسعه تعاون، آينده، مهراقتصاد، قوامين، پست بانک، پارسيان، سرمايه، انصار، سينا، توسعه صادرات1، ايران زمين،حکمت) غرب استان گيلان ميباشد. و با توجه به اينکه سرمايه اجتماعي در سطح سازمان بررسي ميگردد در اين تحقيق در سطح شعب مورد تحليل و بررسي قرار ميگيرد. که بر اساس آمار و اطلاعات منتشره توسط سرپرستيهاي بانکها در سال 1393 برابر182 شعبه بانک دولتي وخصوصي در سطح 6 شهرستان غربي گيلان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) که مشغول به ارائه خدمات هستند ميباشد.
3-3 حجم نمونه و نمونهگيري
نمونه برداري فرايند انتخاب كردن تعداد كافي از ميان اعضاي جامعه آماري است، به طوري كه با مطالعه گروه نمونه و فهميدن خصوصيات يا ويژگي هاي آزمودنيهاي گروه نمونه قادر خواهيم بود اين خصوصيات يا ويژگيها را به اعضاي جامعه آماري تعميم دهيم (سكاران، اوماـ1391 : ص296).
در اين پژوهش به دليل اينکه جامعه آماري ما شعب بانکهاي غرب گيلان ميباشد و در سطح 6 شهرستان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) است بعد از انتخاب حجم نمونه ابتدا نسبت حجم نمونه هر شهرستان از حجم جامعه آماري مشخص شد و سپس از طريق نمونهگيري تصادفي ساده شعب منتخب در هر شهرستان انتخاب شد و براي اندازه گيري حجم نمونه با توجه به اينکه نمونهگيري از جامعه محدود صورت گرفته و سوالات تحقيق چند ارزشي و با مقياس ترتيبي است از فرمول زير براي محاسبه حجم نمونه استفاده شده است (آذر و مومني،1390).
حجم جامعه = N
حجم نمونه = n
احتمال عدم وجود رابطه 1-p = 0.5 احتمال وجود رابطه (نسبت موفقيت) p = 0.5
دقت نمونهگيري يا مقدار خطاي مجاز 07/0
آمارهz در سطح 95 درصد اطمينان z=1.96
همانطوري که در فرمول بالا بدست آمده 96 شعبه جامعه نمونه در جدول 3-1 که نشان دهنده جامعه آماري و نمونه براي اين تحقيق است نشان ميدهد:
جدول ‏3-1: جامعه آماري و نمونه
نام شهرستان
جامعه(N)
نمونه(n)
درصد
آستارا
32
17
55/17
تالش
35
18
20/19
رضوانشهر
19
10
40/10
ماسال
17
9
35/9
بندرانزلي
52
28
70/28
صومعهصرا
27
14
80/14
182
96
100
3-4 روش و ابزار جمع آوري دادهها
در اين تحقيق روشهاي جمعآوري دادهها واطلاعات به صورت ميداني وکتابخانهاي انجام گرفت.در روش ميداني از پرسشنامه استفاده شده است که به اين منظور براي سنجش سرمايه اجتماعي از پرسشنامه ناهاپيت و گوشال و براي سنجش مديريت دانش از پرسشنامه پاتريك فونگ وهمكاران(2009) با انجام تعديلاتي، استفاده شده است. وهمچنين درروش کتابخانهاي ازکتابها و منابع دانشگاهي رشته مديريت براي تعاريف متغييرها و ادبيات نظري تحقيق استفاده به عمل آمده است.
پرسشنامه تحقيق حاضر شامل 66 گويه ميباشد. 28 گويه براي سنجش سرمايه اجتماعي و 38 گويه براي ارزيابي فرايندهاي مديريت دانش طراحي شده است. گويه تنظيم شده براساس مقياس پنج گزينهاي ليکرت (خيلي موافقم = 5، موافقم= 4، نظري ندارم = 3، مخالفم= 2 و خيلي مخالفم= 1) ساخته شده است (سکاان، اوما، 1391: ص221). گويههاي مربوط به سرمايه اجتماعي بر اساس پرسشنامه طراحي شده توسط ناهاپيت و گوشال (1998) با تعديلاتي براي سنجش سه بعد سرمايه اجتماعي شامل شناختي، ساختاري و ارتباطي طراحي شدهاند. که هفت خرده مقياس شبکه ها، اعتماد، همکاري، فهم متقابل، روابط، ارزش ها، تعهد را مورد بررسي قرار مي دهد که عبارتند از:
– بعدساختاري: موارد 1تا 8 که داراي خرده مقياس شبکهها ( موارد 1، 2، 3، 4) و روابط (موارد 5، 6، 7، 8 ) ميباشد.
– بعد شناختي: موارد 9تا 15 که داراي خرده مقياس همکاري (موارد9 ،10، 11 ، 12) و ارزشها (موارد 13، 14 ،15) ميباشد.
– بعد ارتباطي: موارد 16تا 28 که داراي خرده مقياس اعتماد ( موارد 16، 17، 18،19، 20)، فهم متقابل (موارد 21، 22، 23 و 24) و تعهد (موارد 25، 26، 27 و 28) ميباشد.
و گويههاي مربوط به فرايندهاي مديريت دانش بر اساس پرسشنامه طراحي شده توسط پاتريك فونگ و همكاران(2009) و با انجام تعديلاتي طراحي شدهاند. اين پرسشنامه بر اساس پنج بعد مديريت دانش شامل: اکتساب دانش، ايجاد دانش، ذخيره دانش، توزيع کردن دانش و نگهداري از دانش طراحي شده است و مورد بررسي قرار ميدهد که عبارتند از:
– اکتساب دانش: موارد 29 تا 34
– ايجاد دانش: موارد35 تا 40
– ذخيره کردن دانش: موارد 41 تا 50
– توزيع دانش: موارد 51 تا 61
– نگهداري از دانش: موارد 62 تا 66 ميباشد.
3-5 روايي وپايايي از جمعآوري دادهها
هنگامي كه به اميد مطالعه يك مفهوم مجموعهاي از پرسشها ( يا يك ابزار اندازه گيري) را مطرح ميكنيم، چگونه مي توانيم اطمينان يابيم كه واقعاً به اندازه گيري همان مفهوم مورد نظر پرداخته ايم يا چيز ديگري را سنجيدهايم براي آزمودن برازش اندازه ها چند نوع آزمون روائي وجود دارد ( سكاران، اوما ـ1391: ص 223).
روايي محتوا:
روائي محتوا اطمينان ميدهد كه ابزار مورد نظر به تعداد كافي پرسشهاي مناسب براي اندازهگيري مفهوم مورد سنجش دربردارد. هر قدر عناصر مقياس گستردهتر و قلمرو و مفهوم مورد سنجش را بيشتر در برگيرد روائي محتوا بيشتر خواهد بود. به بيان ديگر روائي محتوا نشان ميدهد كه ابعاد و عناصر يك مفهوم تا چه حد تحت پوشش دقيق قرار گرفته است ( سكاران، اوما ـ 1391: ص 223). در اين تحقيق براي روايي ابزار از روايي محتوا بهرهگيري شده است. بدين منظور از ابتدا با دقت در مطالعات کتابخانهاي و استفاده از الگوهاي مرجع موجود در تحقيقات مشابه، سعي شده است از مولفهها و شاخصهاي مورد قبول و مناسب استفاده شود. سپس پرسشنامه اوليه طراحي شده براي اساتيد ارسال و پس از تاييد نهايي استاد راهنما و کارشناسان و انجام اصلاحات مقتضي، نهايي گرديد.
اعتبار(پايايي)پرسشنامه:
پايايي ابزار كه از آن به اعتبار، دقت و اعتماد پذيري نيز تعبير ميشود، عبارت است از اينكه اگر يك وسيله اندازهگيري كه براي سنجش متغير و صفتي ساخته شده در شرايط مشابه در زمان يا مكان ديگر مورد استفاده قرار گيرد، نتايج مشابهي از آن حاصل شود؛ به عبارت ديگر، ابزار پايا يا معتبر ابزاري است كه از خاصيت تكرارپذيري و سنجش نتايج يكسان برخوردار باشد (حافظ نيا و همکاران، 1392: ص155).
به منظور اندازگيري پايايي پرسشنامه، از روش آلفاي كرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS18 استفاده شده است. آلفاي کرونباخ همبستگي دروني را ميسنجد ضريب همبستگي آلفاي کرونباخ، يک مقدار بين صفر و يک ميباشد. در صورتي يک پرسشنامه پاياست که مقدار آلفاي کرونباخ بزرگتر از مقدار7/0 باشد و هر چه اين مقدار به عدد 1 نزديکتر باشد پرسشنامه از پايايي بالاتر برخوردار ميباشد (مومني، فعال قيومي،1391: ص 212). مقدار آلفاي بدست آمده براي پرسشنامههاي سرمايه اجتماعي و مديريت دانش به ترتبب 86/0 و85/0 ميباشد.
جدول

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید