ن ميان سازمانهايي که درجه بالايي از خلاقيت و عملکرد کاري دارند دانش خود را به صورت اثر بخشي مديريت ميکنند (کورادو و راموس15،2010). بيشتر شرکتهاي خصوصي به اهميت دانش و مديريت آن براي کسب مزيت رقابتي و بقا در صحنه رقابتي پي برده اند. سرعت بالاي توسعه تکنولوژي هاي جديد و ارتباطات ديجيتال منجر به افزايش اهميت مديريت دانش به عنوان يک منبع حياتي براي کسب مزيت رقابتي گرديده است (ان.دي للا،2010) تجربه نشان داده است که موضوع مديريت دانش بحثي نيست که اهميت خود را از دست دهد بلکه با توجه به سرعت تغييرات محيط ارزش آن روز به روز بيشتر مي شود مديريت دانش که دانش را در سازمان به حرکت در ميآورد و مابين کارکنان به چرخش در ميآورد و با به چالش کشيدن دانش موجب افزايش ميشود و از ايستا بودن دانش که موجب از بين رفتن دانش ميشود جلوگيري ميکند. انتقال دانش و اطلاعات در سطح کلان و خرد بين افراد و سازمانها بستگي به افراد دارد که اين انتقال را تسهيل وتسريع مي کنند. در نتيجه تمام عواملي که مشوق ارتباط بين فردي و يا مانع آن باشد بر مبادلات اطلاعاتي افراد نيز تأثيرگذار خواهد بود، به همين دليل اهميت ارتباطات و تعاملات مبتني بر اعتماد و هنجارها ميان افراد در گسترش و کاربرد دانش مورد تاکيد قرار گرفته است. و از سوي ديگر مفهوم سرمايه اجتماعي به پيوندها و ارتباطات ميان اعضاي يك شبكه به عنوان منبعي با ارزش اشاره دارد، و با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء ميشود. در غياب سرمايه اجتماعي، ساير سرمايهها اثر بخشي خود را از دست ميدهند و پيمودن راه هاي توسعه و تكامل فرهنگي و اقتصادي، ناهموار و دشوار ميگردد (دوستار و همکاران،1391). و توجه به اهميت مديريت دانش در سازمانها در پي دستيابي شناخت عوامل موثر بر اجراي مناسب راهبرد سازماني را بدنبال دارد.
هدف اصلي اين تحقيق شناسايي عوامل موثر بين سرمايه اجتماعي ومديريت دانش در سازمان مورد مطالعه است. تا چگونگي تاثيرگذاري ميان سرمايه اجتماعي و مديريت دانش و نيز تاثيرگذاري بين بعد ساختار سرمايه اجتماعي و مديريت دانش، بعد شناختي سرمايه اجتماعي و مديريت دانش و بعد رابطه اي سرمايه اجتماعي و مديريت دانش را جستجو كنيم. اين تحقيق به بررسي تأثير اين دو مقوله در شعب بانکهاي غرب گيلان به عنوان يک سازمان خدماتي که مسئوليت ارائه خدمات روزمره به مشتري را دارد و با توجه به سيستمهاي حال بانكها و اتئلاف زمان و براي سهولت كار مشتري و غنيمت شماري زمان مشتري و ارائه خدمات بهتر و رضايتمندي مشتري که از کار اصلي بانکها است، ميپردازد. لذا ضرورت و اهميت اين تحقيق و تأثير اين دو دارايي ناملموس و راهبردي در موفقيت سازماني و کاهش عدم اطمينان و جلوگيري از روش آزمون و خطا در مديريت نمايان ميگردد.
1-4 چارچوب نظري
چارچوب نظري تحقيق يک الگوي مفهومي است مبني برروابط تئوريک ميان شماري از عواملي که در مورد مسأله تحقيق با اهميت تشخيص داده شدهاند. چارچوب نظري از پيوندهاي دروني ميان متغيرهاي که سرانجام در پويايي موقعيت مورد بررسي نقش دارند گفتوگو ميکند (سکاران16،1391). متغير مستقل يک ويژگي از محيط فيزيکي يا اجتماعي است که بعد از انتخاب، دخالت يا دستکاري شدن توسط محقق مقاديري را ميپذيرد تا تأثيرش بر روي ديگر (متغير وابسته) مشاهده شود. متغيرمستقل در اين تحقيق سرمايه اجتماعي و ابعاد آن شامل بعد ساختاري، شناختي و بعد ارتباطي که ميخواهيم تأثير آنها را بر مديريت دانش مشاهده نماييم. متغيير وابسته در اين تحقيق مديريت دانش و مولفههايش يعني کسب دانش، ثبت دانش، انتقال دانش، خلق دانش و کاربرد دانش ميباشد. که در اين تحقيق به بررسي تأثير سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش و همچنين بررسي تأثير سه بعد آن بر مديريت دانش را در شعب بانکهاي غرب گيلان مورد بررسي و تحليل قرار ميدهيم.
شکل 1-1 نشان دهنده چارچوب کلي تحقيق ميباشد که اين مدل برگرفته از مدل الواني است که متغير مستقل آن سرمايه اجتماعي است که از مدل ناهاپيت و گوشال به خاطراينکه ابعاد ارائه شده توسط ناهاپيت و گوشال با رويکرد سازماني و جامع جنبههاي مختلف کاربردي بودن اين مدل در سازمانها است و اين مدل نسبت به مدلهاي ديگر کاملتر است که داراي سه بعد ساختاري، شناختي و ارتباطي است که قابليت بيشتري در سازمانها دارد. و متغير وابستهاش مديريت دانش از مدل بهات ميباشد. تحقيقات زيادي ارتباط سرمايه اجتماعي و مديريت دانش را نشان ميدهد مثل: مينيگ (2010)، هافمن (2005) و فضلي(1390).
شکل ‏1-1: مدل مفهومي تحقيق
1-5 اهداف تحقيق شامل موارد زير است:
اهداف اصلي تحقيق:
– سنجش سرمايه اجتماعي در شعب بانکهاي غرب گيلان.
– سنجش مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان.
– سنجش تأثير سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان.
اهداف فرعي تحقيق:
– سنجش تأثير سرمايه ساختاري بر مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان.
– سنجش تأثير سرمايه شناختي بر مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان.
– سنجش تأثير سرمايه ارتباطي بر مديريت دانش در شعب بانکهاي غرب گيلان
1-6 فرضيات
فرضيات تحقيق مشتمل بر يک فرضيه اهم و سه فرضيه فرعي مي باشد:
– سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش در شعب بانكهاي غرب گيلان تأثير دارد.
– سرمايه ساختاري بر مديريت دانش در شعب بانكهاي غرب گيلان تأثير دارد.
– سرمايه شناختي بر مديريت دانش در شعب بانكهاي غرب گيلان تأثير دارد.
– سرمايه ارتباطي بر مديريت دانش در شعب بانكهاي غرب گيلان تأثير دارد.
1-7 تعاريف نظري وعملياتي متغييرها
– تعاريف نظري
مديريت دانش از ديدگاه بهات فرايند خلق، ارائه، توزيع و بکارگيري دانش در سازمان توسط افراد ميباشد. و چنانچه سازماني بتواند هر چه بيشتر تعاملات اثر بخش را در ميان کارکنان خويش، در داخل گروهها و واحدهاي سازماني افزايش دهد بيشتر ميتواند نسبت به اثربخشي مبادلات اطلاعاتي ميان افراد خويش، و در نتيجه مديريت اثربخش دانش سازماني اطمينان حاصل کند (بهات، 2001). مديريت دانش مجموعهاي از فرايندهاي ايجاد، ذخيرهسازي، تبادل و کاربرد دانش در سازمان است که قابليت سازمانها را در درک از محيط افزايش ميدهد (لاودن و همکاران،1391).
سرمايه اجتماعي از ديدگاه ناهاپيت و گوشال سرمايه اجتماعي را به عنوان جمع منافع بالفعل و بالقوه موجود در درون، قابل دسترس از طريق، و ناشي شده از شبکه روابط يک فرد يا يک واحد اجتماعي تعريف ميکنند. و از ديدگاه آنها سرمايه اجتماعي يکي از قابليتها و دارائيهاي مهم سازماني است که ميتواند به سازمانها در خلق و تسهيم دانش کمک بسيار نمايد و براي آنها مزيت رقابتي در مقايسه با سازمانهاي ديگر ايجاد کند (ناهاپيت و گوشال، 1998). سرمايه اجتماعي به زندگي فرد، معني و مفهوم ميبخشد و زندگي لذت بخشتر ميسازد. از سوي ديگر يکي از جنبههاي مهم زندگي هر فردي، شغل اوست (نوقاني و رضاييزاده،2013).
عنصر ساختاري سرمايه اجتماعي اشاره به الگوي کلي تماس بين افراد دارد يعني، شما به چه کساني و چگونه دسترسي داريد. مهمترين جنبههاي اين عنصر عبارت است از روابط شبکهاي بين افراد، پيکربندي شبکهاي و سازمان مناسب.
عنصر شناختي اشاره به منابعي دارد که فراهم کننده مظاهر، تعبيرها و تفسيرها و سيستمهاي معاني مشترک در ميان گروهها است. مهمترين جنبههاي اين بعد عبارتند از زبان وکدهاي مشترک و حکايات مشترک.
عنصر رابطهاي توصيف کننده نوعي روابط شخصي است که افراد با يکديگر به خاطر سابقه تعاملاتشان برقرار ميکنند. مهمترين اجزاي اين بعد از سرمايه اجتماعي عبارتند از: اعتماد، هنجارها، الزامات و انتظارات و هويت.
– تعاريف عملياتي متغييرها
مديريت دانش مجموعهاي از فعاليتهايي که فرايندهاي کسب، خلق و به جريان انداختن دانش در ميان کارکنان شعب بانکهاي دولتي وخصوصي غرب گيلان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) به عنوان ابزاري براي دستيابي به نوآوري در فرايندها، خدمات، تصميمگيريها اثربخش و انطباق بانک با محيط و بازار رقابتي با محيط بيرون است. بنابراين تعريف عملياتي مديريت دانش در اين پژوهش عبارتند از نتايج پرسشنامه که طي گويههاي 29 تا 34 براي اکتساب دانش، موارد35 تا 40 براي ايجاد دانش موارد 41 تا 50 براي ذخيره کردن دانش، موارد 51 تا 61 براي توزيع دانش وموارد 62 تا 66براي نگهداري از دانش بکار گرفته ميشود.
سرمايه اجتماعي مجموعهاي از عناصر شامل روابط شبکهاي، پيکربندي روابط شبکهاي، سازمان مناسب، زبان و کدهاي مشترک، حکايات مشترک، اعتماد، الزامات و انتظارات، هويت و هنجارها که موجب ايجاد ارتباط بهينه ميان کارکنان شعب بانکهاي دولتي وخصوصي غرب گيلان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) شده و در نهايت منافع جامعه، خود آنها و سازمانشان را تامين خواهد کرد. بنابراين تعريف عملياتي سرمايه اجتماعي در اين پزوهش عبارت است از نتايج حاصل از دادههاي پرسشنامه که طي گويههاي 1 الي 8 جهت بررسي بعد ساختاري، گويههاي 9 الي 15 جهت بررسي بعد شناختي و گويههاي 16 الي 28 جهت بررسي بعد رابطهاي سرمايه اجتماعي بکار گرفته ميشود.
1-8 قلمرو تحقيق
– قلمرو موضوعي: اين تحقيق از لحاظ موضوعي ميزان تأثيرات سرمايه اجتماعي بر مديريت دانش درحوزه مديريت منابع انساني و مديريت رفتار سازماني قرار دارد.
– قلمرو مکاني: اين تحقيق از لحاظ مکاني در ميان مديران و کارکنان شعب بانکهاي خصوصي و دولتي غرب گيلان (آستارا، تالش، رضوانشهر، ماسال، بندر انزلي و صومعهصرا) که از نظر اهداف سازماني داراي نقاط مشترک ميباشند.
– قلمرو زماني اين تحقيق از لحاظ زماني و تاريخ اجرا از اسفند 92 تا خرداد 93 ميباشد.
شکل 13-2: تأثير سرمايه اجتماعي بر چرخه مديريت دانش(منوريان و اميني، 2009)
– مدل مانو و واکر40
در اين مدل مانو و واکر تأثير ابعاد سرمايه اجتماعي از نظر ناهاپيت و گوشال را بر انتقال دانش و ايجاد حس تسهيم دانش و همچنين تأثير سرمايه اجتماعي بر خلق سرمايه فکري نشان ميدهند:
شکل ‏2-8: تأثير سرمايه اجتماعي در خلق سرمايه فکري (مانو و واکر، 2006)
– مدل ادوينسون41
ليف ادوينسون در مقاله خود با عنوان جنبههاي مختلف شهر به عنوان ابزاري براي دانش، به بررسي تأثير اين جوانب شهري در خلق و انتقال دانش پرداخته و اثر آنها را در ايجاد سرمايه فکري و انساني نشان داده است و اظهار ميکند که شهر ميتواند به عنوان يک سرمايه ساختاري، سرمايه انساني را احاطه کند و همچنين سرمايه ارتباطي، سرمايه انساني را با سرمايه ساختاري پيوند دهد براي رسيدن به ارزش افزوده بالاتر براي کارکنان دانشي .شک(ل2-9)محرکهاي دانش شهري را نشان ميدهد:
شکل ‏2-9: محرکههاي دانش شهري(ادوينسون، 2006)
– مدل ميو،پنگ و لاو42
ميو و همکاران در مقاله خود به بررسي تأثير شبکههاي درون سازماني و سرمايه اجتماعي بر جريان دانش پرداختند و نقش موثر سرمايه اجتماعي به خصوص روابط اعتماد محور را در فرايند تعاملات درون سازماني و تسريع جريان دانش بررسي کردهاند که مدل زير از مقاله آنها استخراج گرديده است:
شکل ‏2-10: سرمايه اجتماعي، جريان دانش و نوآوري سازماني (ميو و همکاران،2008)
– مدل راتن و سوسنو43
در اين مدل که نقش سرمايه اجتماعي در توسعه دانش و يادگيري اشتراکي است اظهار کردند که دانش مهمترين محصول فرايند يادگيري اشتراکي است و هر دو دانش خاص بازار

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید