اند. به نحوي که هر چه آبادي ها به مناطق مرزي نزديک تر بوده اند، اين تمايل کمتر شده است (صالح ، 1386: 109).
اثرات ناشي از خشکسالي علاوه بر موارد گفته شده بر روي عوامل اجتماعي و اقتصادي موجود در منطقه نيز تأثيرگذار بوده است. بطوريکه در صورت عدم کشاورزي شغل هاي کاذب مانند قاچاق کالا و سوخت و حتي آدم ربايي در منطقه رواج يافت و ساکنين منطقه تحت تأثير استرس هاي شديد رواني قرار گرفته و اعتياد بين ساکنان شايع شد و تعداد زيادي از جوانان به علت کارهاي سنگين و وقت گير براي امرار معاش خود فرصت تحصيل را از دست دادند(همان).
به طور کلي خشکسالي در اين منطقه تأثير عمده اي در بخش اجتماعي ايفا نموده است که مي توان آن ها را در شکل(4- 18) ملاحظه نمود.
شکل(4- 18). تاثير خشکسالي هامون در بخش اجتماعي
(منبع : پالاش، 1388 : 139)
4-4- استان هاي غربي و جنوب غربي
همين طور که مي دانيم، گرد و غبار يکي از پديده هاي جوي است که آثار و پيامد هاي زيست محيطي نامطلوبي بر جاي مي گذارد. طوفان هاي گرد و غبار اثرات منفي را بر سلامت، اقتصاد جامعه و محيط زيست داشته و منجر به خسارت هاي زيادي بر منابع انساني، بخش هاي بهداشت، صنعت، ترابري، نظامي و خصوصا کشاورزي ميشود. با توجه به اين که ايران و يکي از کانون هاي متأثر از ريزگردهاست و خسارات زيست محيطي و انساني ناشي از اين پديده هر ساله گريبانگير کشور ما مي شود، بايد به موضوع افزايش ريزگردها توجه خاصي مبذول گردد. زيرا وقوع اين پديده در چند سال اخير در برخي از استان ها، علاوه بر اثرات اجتماعي و سلامت جامعه بر روي توليدات بخش کشاورزي نيز تأثيرگذار بوده به نحوي که برآوردها نشان مي دهد موجب ايجاد خساراتي در حدود 7 الي 17 ميليون تن در سال 1388 به توليدات زراعي و باغي گرديده است.
آلودگي هاي ناشي از گرد و غبار در چند سال اخير استان هاي غربي و جنوب غربي و در صورت افزايش شدت و وسعت به صورت موردي هواي ديگر استان هاي ايران را بحراني ساخته است. گرد و غبار در طي يک دهه ي گذشته، تبعات اجتماعي و اقتصادي مخربي براي استان هاي متأثر در ايران داشته است. تشديد روند مهاجرت افراد( به ويژه در اقشار متخصص و نخبه ) از مناطق متأثر از گرد و غبار، بيکاري و يا کاهش درآمد در مشاغل مختلف شهري و روستايي، کاهش توليد محصولات کشاورزي، رکود گردشگري، اختلال در حمل و نقل هوايي و امنيت پروازها، کاهش کارايي فردي و اجتماعي، تعطيلي مراکز آموزشي و تفريحي و . . . نمونه هاي بارزي از پيامدهاي مخرب توفان گرد و غبار در استان هاي متأثر از اين پديده در دهه ي اخير بوده اند.(شکل4- 19). بررسي مواردي از آثار توفان گرد و غبار در استان هاي ايلام و خوزستان به خوبي وسعت فاجعه را آشکار مي سازد:
شکل شماره(4- 19). انتقال گرد و غبار به غرب و جنوب غربي ايران
(منبع: شاهسوني و ديگران، 1391: 194)
4-4-1-ايلام
با توجه به اين که استان ايلام داراي ساختار کوهستاني و کوهپايه اي و پوشش جنگلي مساعد مي باشد و ميانگين بارش سالانه آن بيشتر از ميانگين کشوري است، بنابراين گرد و غبارهاي اين ناحيه داراي منشأ خارجي مي باشند. هر چند پيامد تأثير گرد و غبار بر روي سلامت و بهره وري گاهي از طرف دولت ها کتمان مي شود و يا آمار دقيقي گزارش نمي شود، ولي تأثيرات منفي اين پديده بر روي سلامت شهروندان، اقتصاد، محيط زيست، مهاجرت و جابه جايي اجباري جمعيت مشهود است. همچنين اين پديده سبب انتقال امراض و آفات گياهي مي شود، به علاوه بر روحيات مردم اثر گذاشته و موجب مهاجرت مردمان اين مناطق به ويژه نخبگان به ساير نواحي مي شود و در نهايت نگاه شهروندان به ساختار سياسي و اداري کشور را منفي مي نمايد(بوچاني و ديگران، 1390: 127).
4-4- 1-1-پيامدهاي امنيتي ناشي از وقوع پديده گرد و غبار در استان ايلام
4-4-1-1-1- سلامت- مهاجرت- امنيت
غلظت هاي ذرات معلق هوا بر حسب ميکروگرم بر متر مکعب بيان مي شود. استاندارد هواي پاک کمتر از 100 ميکروگرم بر متر مکعب مي باشد؛ شرايط آلودگي ذرات معلق در هوا بين 100 تا 250 وضعيت هشدار را نشان مي دهد؛ شرايط غلظت ذرات معلق هوا بين 250 تا 350 ميکروگرم بر متر مکعب وضعيت اضطرار را نشان مي دهد و شرايط غلظت ذرات هوا بيش از350 ميکروگرم بر متر مکعب وضعيت بحران را نشان مي دهد(همان: 138).
جدول(4- 3).تعداد رخداد ميزان گرد و غبار بيش از حد مجاز هوا در دوره هاي 1379 تا 1387 در ايستگاه ايلام
حداکثر غلظت گرد و غبار (ميکروگرم بر متر مکعب)
تعداد رخداد ميزان گرد و غبار بيش از حد هوا وضعيت بحران
سال
رديف
490
4
1379
1
585
2
1380
2
820
3
1381
3
606
4
1382
4
414
6
1383
5
882
6
1384
6
493
10
1385
7
1667
16
1386
8
1895
34
1387
9
(منبع: بوچاني و ديگران،1390: 138)
آمارهاي اين جدول نشان مي دهد، در سال 1379 با 4 روز شرايط بحران هوا مواجه بوده ايم و در سال 1387 اين زمان به 34 روز رسيده است، بنابراين روزهاي همراه با آلودگي بيش از حد مجاز به دليل گرد و غبار و ريزگردها در محدوده مورد مطالعه حدود 5/8 برابر شده است که وضعيت خوبي نيست. همچنين شرايط غلظت آلودگي نيز حدود 4 برابر شده است. لازم به ذکر است توجه گردد که افزايش غلظت بيش از 400 ميکروگرم بر متر مکعب ديگر شرايط تنفس و حيات را به طور جدي به مخاطره مي اندازد.که در جدول (4- 4) به بررسي روزهاي همراه با گرد و غبار خواهيم پرداخت:
جدول(4- 4). مقايسه تعداد روزهاي همراه با پديده گرد و غبار در استان ايلام

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید